buitenland

Impasse in Oekraïne, bufferzone komt erg moeizaam tot stand

Door Laura van Dijk - 23 februari 2015

Het Oekraïense regeringsleger kan zijn zware wapens nog niet terugtrekken van de frontlinie in Oost-Oekraïne. Hoewel de strijdende partijen zondag bevestigden dat het terugtrekken van zware wapens zou doorgaan, zegt het leger nog steeds te worden aangevallen door de pro-Russische separatisten.

Dat zegt een Oekraïense legerwoordvoerder maandag. In de nacht van zondag op maandag zouden de Oekraïense troepen twee keer zijn beschoten door pro-Russische opstandelingen, voegt hij daaraan toe.

Tijdens het topoverleg in Minsk twee weken geleden is door de vier politieke leiders van Duitsland, Frankrijk, Rusland en Oekraïne afgesproken dat na het staakt-het-vuren – dat een week geleden officieel is ingegaan – een bufferzone tussen de strijdende partijen moet worden gecreëerd.

Schendingen

In het Minsk-akkoord staat dat 50 kilometer afstand tussen de artillerie- en 100 millimeter kaliber wapens, 70 kilometer tussen de raketsystemen en 140 kilometer tussen de zwaarste wapens moet komen. Het terugtrekken van wapens zou over een week voltooid moeten zijn.

Het staakt-het-vuren is al verschillende keren geschonden, de gevechten laaiden afgelopen week zelfs op. Zo hebben de pro-Russische separatisten een aantal dagen geleden de stad Debaltseve veroverd op het Oekraïense leger.

Nadat het strategische spoornet-knooppunt in handen viel van de separatisten, verminderde de strijd en leek het terugtrekken van de wapens opnieuw een mogelijkheid. De strijdende partijen beschuldigen elkaar echter steeds van schendingen van het staakt-het-vuren, waardoor het terugtrekken van wapens in een impasse zit. Dat er dit weekend nog werd gevochten aan de frontlinie, bevestigen ook waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.

Krijgsgevangenen

De Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Petro Porosjenko blijven echter vasthouden aan het akkoord. Ze willen het bestand in Oost-Oekraïne opnieuw van de grond krijgen. Tijdens een telefonisch overleg vorige week hebben de leiders afspraken gemaakt over de invulling van het akkoord.

Oekraïne bekijkt nu of het mogelijk is om de hulp van de Verenigde Naties (VN) in te roepen bij de naleving van de afspraken. Een vredesmissie zou erop kunnen toezien dat het Minsk-akkoord door de strijdende partijen wordt nageleefd, zei de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Pavel Klimkin.

Hij spreekt maandag met de secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon over de mogelijkheden. Een vredesmissie is echter alleen mogelijk met toestemming van de Veiligheidsraad, waar Rusland ook lid van is. Het land – met zijn eigen belangen in het Oekraïne-conflict – heeft het vetorecht in de VN-instelling, waardoor het elk voorstel kan blokkeren.

Een andere afspraak uit het akkoord is wel succesvol nageleefd: dit weekend hebben de Oekraïense regering en de pro-Russische separatisten hun krijgsgevangenen uitgeleverd. In totaal zouden 139 Oekraïense soldaten zijn geruild tegen 52 separatisten.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.