buitenland

Oekraïne-top in Minsk: wat wordt er precies besproken?

Door Elif Isitman - 11 februari 2015

Woensdagavond vergaderen de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Oekraïense president Petro Porosjenko, de Russische president Vladimir Poetin en de Franse president François Hollande over een oplossing voor het etterende conflict in Oost-Oekraïne. Wat staat er precies op de agenda?

De aanloop tot de vergadering in Minsk verloopt stormachtig: vooral rond de Oost-Oekraïense stad Debaltseve laaien de gevechten op. Daar worden Oekraïense troepen omsingeld door pro-Russische separatisten, die steun uit Rusland hebben. Er zijn daar inmiddels 20 doden gevallen.

De bevelhebber van de Amerikaanse troepen in Europa, generaal Ben Hodges, heeft woensdag bekendgemaakt dat het leger van de Verenigde Staten Oekraïense militairen zal gaan trainen in onder meer veiligheidstaken, medische taken en verdediging tegen beschietingen. De Amerikaanse president Obama verklaarde eerder deze week dat het leveren van wapens aan het Oekraïense leger voor de Verenigde Staten nog altijd niet uitgesloten is.

Verwachtingen

De vergadering met Europese regeringsleiders wordt gehouden in Minsk, in navolging op het eerdere akkoord dat in de Wit-Russische stad werden gesloten maar niet werd nagekomen. De verwachtingen van het overleg zijn hooggespannen: president Hollande waarschuwde zaterdag dat wanneer de partijen nu geen akkoord bereiken, het enige resterende scenario oorlog is. Maar wat bespreken de regeringsleiders nu precies tijdens deze vergadering?

Wapenstilstand

Ten eerste zal de mogelijkheid tot een wapenstilstand worden besproken. Dinsdagavond werd al gespeculeerd over een mogelijke toenadering van de betrokken partijen: vertegenwoordigers van de Oekraïense regering, de pro-Russische separatisten, Rusland en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zouden tot een principeakkoord gekomen zijn.

De neutrale zone van zo’n 30 kilometer die eerder in Minsk werd afgesproken, bleek eerder te klein. In een nieuw akkoord zou er worden gesproken over 50 tot 70 kilometer aan wapenvrij gebied.

Daarnaast blijft de Oekraïense grens een probleem. De grenscontrole valt nu onder leiding van de OVSE, maar de grens is nog altijd zeer poreus. De fractievoorzitter van de partij van Porosjenko eist dan ook dat de grens enkel en alleen door Oekraïense soldaten wordt bewaakt. De kans dat de pro-Russische separatisten hiermee instemmen, is uiteraard niet groot. Zij worden bij de vergadering in Minsk niet vertegenwoordigd, maar de leiders van de rebellen zijn volgens een woordvoerder in Donetsk toch naar Minsk gegaan. De leiders zouden bereid zijn hun handtekening onder een akkoord te zetten als dat wordt bereikt.

Een van de belangrijkste onderdelen van de besprekingen is de autonomie van de regio’s binnen Oekraïne. Rusland pleit al tijden dat Oekraïne een federale staat moet worden, waarin de regio’s veel macht hebben. De Oekraïense regering wil alleen autonomie geven op het gebied van fiscale zaken, politiebeleid, onderwijs, taal en cultuur.

Een van de weinige punten uit het vorige Minsk-akkoord dat wel standhield was de ruil van krijgsgevangenen. Sinds december werden bijna 370 gevangenen uitgewisseld: 145 Oekraïners tegen 222 pro-Russische rebellen. Waarschijnlijk zal er na woensdagavond een zelfde soort procedure volgen.

Pinautomaten

Het betalingsverkeer in het oosten van Oekraïne kampt met grote problemen. Pinautomaten worden niet bijgevuld, en daar heeft voornamelijk de oudere bevolking last van. Daarnaast verdenkt Kiev de pro-Russische rebellen ervan lokale bankrekeningen te plunderen en heeft de regering daarom de pensioenbetalingen gestaakt. Europa veroordeelt deze actie, omdat het vindt dat Kiev de sociale verplichtingen naar ouderen moet nakomen maar vooralsnog heeft Oekraïne hier nog geen verandering in aangebracht.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.