buitenland

Zint IS werkelijk op piratenacties in de Middellandse Zee?

Door Servaas van der Laan - 25 februari 2015

Vorige week verscheen in diverse media het bericht dat IS-groeperingen vanuit Libië piratenacties in het Middellandse Zeegebied zouden voorbereiden. Elsevier ging op zoek naar de bron van deze alarmerende geluiden.

Het scenario klinkt plausibel: jihadistische groeperingen die vanuit het ongecontroleerde Libië piratenacties zouden willen uitvoeren op de Middellandse Zee. Voor de terroristen van Al-Shabaab is dit tien jaar lang een lucratieve business geweest in de Golf van Aden. Voor gegijzelde opvarenden wordt vaak grof losgeld betaald. Je moet er niet aan denken dat terroristen er in zouden slagen een cruiseschip – geen ongewoon verschijnsel op de Middellandse Zee – zouden enteren.

Maar een plausibel scenario maakt de dreiging nog niet reëel. Is er een directe aanleiding om aan te nemen dat er dreiging is van piraterij op de Middellandse Zee?

Geheim document

De hypothese dat jihadisten zouden willen infiltreren in de migrantenbootjes werd vorige week geuit in een rapport van de Britse Quilliam Foundation. Het rapport was gebaseerd op een essay van een sympathisant van Islamitische Staat (IS).

De dreiging werd echter concreet geacht toen diverse media, ook in Nederland, verwezen naar een rapport van het Italiaanse ministerie van Defensie. Om wat voor rapport het precies ging, werd niet vermeld. Volgens de Britse krant the Daily Mail hebben ‘Italian officials’ van het ministerie van Defensie gewaarschuwd voor een herhaling van het piratenscenario dat de afgelopen jaren van toepassing was in de Golf van Aden. Auteur van dit bericht is de Britse freelance-correspondent in Rome, Hannah Roberts, die zich zei te baseren op berichtgeving in de Italiaanse krant Il Messaggero.

Deze krant zou een geheim document van Italiaanse Defensie hebben mogen inzien. Maar in het betreffende krantenbericht wordt niet gesproken over een geheim document.

Het verhaal, waarin wordt gesproken over mogelijke ‘kamikaze-acties’ op de Middellandse Zee, baseert zich op ‘analisten van het ministerie van Defensie’. Deze analisten zouden hun zorgen hebben geuit in hun eigen vaktijdschrift.

Rapport bestaat niet

Navraag bij het Italiaanse ministerie van Defensie leert dat er helemaal geen rapport of ander document bestaat waarin wordt gewaarschuwd voor piraterij. Ook zijn er geen ‘analisten’ van Defensie die deze zorgen hebben uitgesproken.

Majoor Erminio Englaro schrijft aan elsevier.nl: ‘Ik moet u helaas melden dat er geen enkele analyse, zoals die ten onrechte aan experts van het ministerie van Defensie wordt toegeschreven, door ons is gepubliceerd. De journalist van Il Messaggero heeft een artikel in het specialistische tijdschrift Rivista Italiana Difesa ten onrechte verward met een officiële tekst. We hebben de betreffende journalist op de hoogte gesteld van de fout en we danken u voor de oplettendheid.’

Feiten

Italiaanse Defensie waarschuwt dus op geen enkele manier voor piraterij in de Middellandse Zee. Dat Il Messaggero een document ‘zou hebben mogen inzien’ is door de Daily Mail-correspondent uit haar duim gezogen (de Britse krant heeft de online versie van het bericht intussen aangepast).

Wel is er op 17 februari een artikel verschenen in Rivista Italiana Difesa waarin de auteur Giuliano Da Frè de hypothese over mogelijke aanslagen of gijzelingsacties door jihadisten op de Middellandse Zee bespreekt.

Die zorgen zijn terecht, maar daarmee is er nog geen concreet signaal dat deze zorgen snel werkelijkheid kunnen worden. Juist in de strijd tegen terrorisme is het van belang om op de feiten te blijven focussen. Bangmakerij door middel van ongefundeerde rampscenario’s helpen daarbij niet.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.