buitenland

Cockpitdeur alleen met opzet dicht te houden

Door Servaas van der Laan - 26 maart 2015

Na de aanslagen op de Twintowers zijn cockpitdeuren in commerciële vliegtuigen standaard vergrendeld. Maar in nood kan de cockpitdeur van buitenaf worden geopend, tenzij iemand van binnen de cockpit dat niet wil.

Een verklaring van een hoge militaire functionaris in The New York Times werpt een ander licht op de crash van de Germanwings Airbus.

Volgens de functionaris is op de cockpit voicerecorder geschreeuw en gebons te horen van een piloot die zijn eigen cockpit niet meer in kon. Hoe is dat mogelijk? Was de piloot in de cockpit niet meer bij kennis of wilde hij niet dat zijn collega nog binnenkwam?

Procedure

In het onderstaande instructiefilmpje wordt duidelijk uitgelegd hoe de cockpitdeur van een Airbus kan worden geopend.

In een normale procedure zou de piloot die in de cockpit is achtergebleven de deur voor zijn collega opendoen. Maar uit de geluidsopnames blijkt, volgens The New York Times, dat dit niet is gebeurd. Op de tapes zou geschreeuw en gebons te horen zijn. Waarom liet de (co-)piloot zijn collega niet binnen?

Incapacitated

Het feit dat de achtergebleven piloot helemaal nergens meer op reageerde, kan erop duiden dat hij buiten bewustzijn of overleden was. ‘Incapacitated’ heet dat in vliegerjargon. Maar de veiligheidsprocedure van de cockpitdeur houdt met dit scenario rekening. Als er helemaal niet meer vanuit de cockpit wordt gereageerd, kan de andere piloot, of de purser, met een code de deur van de cockpit openen. Maar in de acht minuten dat het toestel op de bergen af raasde, bleef de andere piloot buitengesloten. Dit scenario verklaart dus niet waarom de buitengesloten piloot niet meer naar binnen kon.

Het scenario verklaart ook niet waarom het toestel plotseling een daling inzette. Wie heeft het vliegtuig die instructies gegeven? Deed het toestel dit zelf vanwege een technisch mankement?

Opzet

Na de aanslagen op 9/11 zijn de veiligheidsmaatregelen in vliegtuigen opgeschroefd. De deuren zijn gepantserd en te allen tijde dicht te houden wanneer er een ongewenste indringer aan boord is. ‘Je kunt simpelweg op “deny” drukken en de deur blijft dicht,’ legt een ervaren gezagvoerder uit aan elsevier.nl. Volgens de piloot is de cockpitdeur alleen met opzet dicht te houden.

Het opzettelijk buitensluiten van een collega en het toestel vervolgens richting de bergen sturen, kan duiden op een terroristische aanslag of zelfmoord. Aangezien niemand een terreuraanslag heeft opgeëist, lijkt het zelfmoordscenario het meest waarschijnlijk.

Zelfmoord

Zelfmoord van een piloot die het hele vliegtuig meeneemt in de dood is een zeer zeldzaam fenomeen, maar komt wel voor. De EgyptAir vlucht 990 van Los Angeles naar Caïro is op 31 oktober 1999 zeer waarschijnlijk door een suïcide actie opzettelijk de zee in gestuurd.

In dit geval werd de gezagvoerder niet buitengesloten, maar stuurde de co-piloot het toestel naar beneden, terwijl zijn collega het juist omhoog probeerde te sturen. Hoewel Egypte officieel spreekt van een ‘technisch mankement’ lijken de 216 overige inzittenden van deze Boeing te zijn meegesleurd in een zelfmoordactie van de co-piloot.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.