buitenland

Geruchten over ‘ziekte’ Poetin: deze leiders gingen hem voor

Door Tom Reijner - 13 maart 2015

Autoritaire leiders regeren bij de gratie van propaganda. Het beeld dat van hen naar buiten wordt gebracht, is vaak zorgvuldig geregisseerd. De staats-tv zendt in dat soort landen voortdurend beelden uit van het staatshoofd dat handen schudt, op staatsbezoek gaat of bijvoorbeeld een willekeurige fabriek bezoekt.

Maar wanneer een dictator dan plotseling een aantal dagen uit het zicht verdwijnt, komt de geruchtenmachine flink op stoom. Waar is hij? Is de beste man ziek? Of is hij afgezet en misschien wel dood?

Zo ook bij de Russische president Vladimir Poetin (62), die nu al ruim een week niet meer in de openbaarheid is gesignaleerd. Het Kremlin probeert de speculaties over zijn ‘broze gezondheidstoestand’ angstvallig de kop in te drukken.

Om te bewijzen dat er niets aan de hand is, zou de Russische staats-tv vrijdag een filmpje hebben getoond waarin Poetin te zien is met het hoofd van het Hooggerechtshof, Vyacheslav Lebedev. Maar of de beelden authentiek zijn, is nog maar zeer de vraag.

Wandelstok

Een ander recent voorbeeld is dat van de ‘verdwijning’ van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un (32). Vorig jaar deden er hardnekkige geruchten de ronde dat de stalinistische dictator was geveld door een ernstige ziekte.

Of was hij soms afgezet na een heuse staatsgreep? Niets van waar, bleek later. Hij zou volgens de staatsmedia enkel te maken hebben gehad met wat ‘ongemakken‘. Om die bewering kracht bij te zetten, toonden de media in het stalinistische land beelden van Kim Jong-un op visite bij een nieuwbouwproject in Pyongyang – weliswaar met een zwarte wandelstok.

Hoogbejaard

Dan is er ook nog de 88-jarige Cubaanse ex-leider Fidel Castro, over wie al jaren het gerucht gaat dat hij is gestorven. Dat de hoogbejaarde communist ziek is, staat wel vast. Begin februari publiceerde het bewind van zijn broer Raúl foto’s waarop Fidel te zien is in gesprek met een student.

Die beelden waren hard nodig, aangezien er hardnekkige roddels waren dat de voormalige leider was overleden, zeker toen het van zijn kant behoorlijk stil bleef na de historische toenadering tussen zijn land en de Verenigde Staten.

Terminaal

Ook aan de overkant van de Caribische Zee, in Venezuela welteverstaan, werd heel lang geheimzinnig gedaan over de afwezigheid van president Hugo Chávez. De socialist werd in juni 2011 opgenomen in het ziekenhuis en dat leidde tot een golf van speculaties over zijn gezondheid.

Dat kwam overigens mede doordat zijn artsen nauwelijks informatie wilden geven over de situatie waarin hij verkeerde. Uiteindelijk bleek dat het staatshoofd terminaal ziek was. Chávez overleed twee jaar later, op 58-jarige leeftijd.

Campagne

Niet alleen in autoritair bestuurde landen komen dit soort zaken voor. Ook in democratieën wordt geheimzinnig gedaan over de toestand van een leider.

De Amerikaanse ‘oorlogspresident Franklin D. Roosevelt, die een beslissende rol speelde bij het einde van de Tweede Wereldoorlog, zou door zijn adviseurs niet op de hoogte zijn gebracht dat hij leed aan kanker, want dat zou zijn kansen voor een nieuw termijn in 1944 flink hebben doen slinken.

Om maar geen geruchten op gang te brengen, werd hij juist intensief op campagne gestuurd. Zie je wel, was de gedachte, het populaire staatshoofd is helemaal niet ziek, maar…’zo fit als een hoentje’.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.