buitenland

Israël kiest parlement: welke kandidaten gooien hoge ogen?

Door Tom Reijner - 17 maart 2015

De kiesgerechtigde Israëliërs, dat zijn er ruim 5,8 miljoen, gaan vandaag naar de stembus voor een nieuwe samenstelling van de Knesset, het parlement. Er zijn 120 zetels te verdelen onder de 25 partijen die meedoen.

Maar de meeste partijen halen volgens waarnemers de kiesdrempel van 3,25 procent van de stemmen niet. De opkomst belooft de hoogste te worden sinds de verkiezingen in 1999, schrijft The Jerusalem Post. Het belooft spannend te worden. Gaat Benjamin Netanyahu opnieuw het premierschap veroveren of wordt hij verslagen door het duo Isaac Herzog en Tzipi Livni?

Bibi

De 65-jarige Netanyahu – of ‘Bibi’ zoals hij ook wel liefkozend wordt genoemd – is lid van de conservatief-liberale partij Likud. Hij staat sinds 2009 aan het hoofd van de Israëlische regering en was al eens eerder premier, van 1996 tot en met 1999. In de aanloop naar de verkiezingen leek hij, in de peilingen, af te stevenen op een verlies. Dat heeft vooral te maken met economische problemen.

Zijn coalitiekabinet viel in december vorig jaar door een conflict over de begroting. Zijn belangrijkste thema is het Iraanse gevaar – Teheran uit geregeld dreigementen richting de Joodse staat en wil vermoedelijk bouwen aan een atoombom – en daaraan verbonden de veiligheid van Israël.

Gisteren liet Netanyahu nog onverbloemd weten dat, zolang hij premier is, er geen Palestijnse staat komt. Omdat veel Israëliërs zich zorgen maken over hun veiligheid – de regio is er de afgelopen jaren alleen maar instabieler op geworden, is er mede door de vele zwevende kiezers een grote kans dat hij opnieuw wordt gekozen.

Buji

Buiten de Israëlische politiek zijn er niet veel mensen die hem kennen: Isaac Herzog (54), of zoals zijn bijnaam luidt, ‘Buji’. De leider van de Arbeiderspartij is kind van een bekende Israëlische familie. Zo was zijn grootvader een belangrijke opperrabbijn en was zijn vader tien jaar president van de Joodse staat. In de laatste peilingen heeft Herzog een voorsprong van vier zetels op Netanyahu, wat hem dus tot een serieuze kanshebber voor het premierschap maakt.

Maar zo geeft hij zelf toe, ‘ik ben geen generaal, iets dat niet gewoonlijk is in deze regio. Ik geef geen orders, maar ik weet hoe ik samen moet werken.’ De vraag is of bezorgde Israëliërs dat wel willen: vaak kiezen zij een leider die kan bogen op een lange ervaring in het leger, zoals de overleden ex-premier Ariël Sharon.

Herzog zet vooral in op (sociaal-)economische onderwerpen, zoals het omlaag brengen van de – volgens veel Israëliërs – veel te hoge huizen- en levensmiddelenprijzen. De linkse politicus wil ook de onderhandelingen met de Palestijnen een nieuwe impuls geven en de banden met de Verenigde Staten aanhalen.

Mrs. Clean

Speciaal voor de stembusgang werkt de partij samen met die van de 56-jarige Tzipi Livni. Zij staat aan het hoofd van Hatnuah (In het Nederlands ‘De Beweging’). De twee politici hebben samen de centrum-linkse Zionistische Unie opgericht. Mocht deze de grootste partij worden en een regering vormen, hebben Herzog en Livni afgesproken om de beurt twee jaar premier te zijn.

Livni is, net als Herzog, voorstander van het bevorderen van het vredesproces. Zij begon haar politieke loopbaan bij Likud, maar sloot daarna aan bij Kadima. Voor die partij was zij toen minister van Buitenlandse Zaken en vicepremier. Hatnuah, de partij die zelf oprichtte, was een van de coalitiepartijen in Netanyahu’s kabinet, totdat deze klapte en er nieuwe verkiezingen werden uitgeschreven.

Ze wordt (door Engelstalige media) ook wel Mrs. Clean genoemd, omdat zij zich sterkt maakt voor een einde aan de corruptie in het land. Als de Zionistische Unie vandaag als grootste partij uit de bus komt, is het nog niet gezegd dat er eenvoudig een regering tot stand komt.

Netanyahu heeft het bij winst wat makkelijker: hij kan kiezen voor een coalitie over rechts, met in zijn kielzog Joods Huis van Naftali Bennet en de nationalistische partij Yisrael Beitenu, van minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.