buitenland

Republikeinen sturen een brief aan Iran om atoomdeal te voorkomen

Door Laura van Dijk - 10 maart 2015

Het debat in de Verenigde Staten over een nucleaire deal met Iran bereikte maandagavond een hoogtepunt: 47 Republikeinse senatoren schreven een brief aan Iran waarin ze het land waarschuwen voor een afspraak met de Amerikaanse president Barack Obama.

In een open brief gericht aan de ‘leiders van de Islamitische Republiek Iran’ wijzen de senatoren erop dat een verdrag met Obama ‘met één pennenstreek’ door de volgende president ongedaan kan worden gemaakt. Zonder toestemming van het Congres – dat een Republikeinse meerderheid heeft – zou het verdrag weinig om het lijf hebben.

In het achterhoofd

Zo’n internationaal verdrag is dan slechts een afspraak tussen de Amerikaanse president en Iraanse grootayatollah Ali Khamenei. Iran zou die kennis in het achterhoofd moeten houden tijdens de onderhandelingen, vinden de senatoren. Naar aanleiding van de brief beschuldigde het Witte Huis de Republikeinen van het ondermijnen van de buitenlandse politiek.

‘Ik vind het wat ironisch om te zien dat Congresleden een gemeenschappelijk doel nastreven met de hardliners in Iran,’ zei Obama. ‘Het is een ongewoon bondgenootschap.’ Josh Earnest, de Democratische perschef van het Witte Huis noemde het ‘gewoon de nieuwste strategie om het vermogen van de president te ondermijnen buitenlands beleid te voeren’.

Vrij spel

De Republikeinen doen er alles aan om te voorkomen dat een overeenkomst wordt bereikt in de onderhandelingen over het nucleaire programma tussen Iran, de Verenigde Staten, Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, China en Rusland. Obama denkt dat een verbond de beste manier is om Iran van het bouwen van een atoombom af te houden.

Maar critici van de Democraten en Republikeinen denken dat het land op die manier juist vrij spel krijgt in het najagen van hun atoomambities. De atoomkwestie speelt al twaalf jaar, maar nu lijkt een akkoord dichtbij te komen.

Onder druk

De premier van Israël Benjamin Netanyahu deelt de zorgen van de Amerikaanse critici, vooral omdat Iran meerdere malen duidelijk heeft gemaakt Israël van de kaart te willen vegen. Met een atoombom kunnen ze dat voornemen werkelijkheid maken. Vorige week sprak Netanyahu daarover in het Huis van Afgevaardigden op uitnodiging van de Republikeinse voorzitter John Boehner.

De Israëlische premier is zonder toestemming van het Witte Huis op de uitnodiging ingegaan – een schending van wat diplomatiek gebruikelijk is – wat de Iraanse onderhandelingen vorige week ook al onder druk zette.

Ook kwamen de Republikeinen met het plan om Iran extra sancties op te leggen als er 30 juni geen akkoord is bereikt. Volgens de Amerikaanse president zou dat de ‘delicate onderhandelingen’ ondermijnen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.