buitenland

Zijn getuigenverklaringen MH17 na acht maanden nog wel wat waard?

Door Servaas van der Laan - 30 maart 2015

Het internationale opsporingsteam dat is belast met de crash van vlucht MH17 vraagt getuigen of ze op 17 juli vorig jaar het transport van een BUK-raket hebben gezien in de Donetsk-regio. Die getuigenoproep komt acht maanden na de crash wellicht wat laat.

Ruim acht maanden na de crash van Malaysia Airlines vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur is nog altijd niet duidelijk wie of wat het toestel heeft doen neerstorten.

Getuigenoproep

Het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband van justitie dat het strafrechtelijk onderzoek naar de crash uitvoert, kwam maandag met een getuigenoproep.

Uit de getuigenoproep, die in het Engels, Russisch en Nederlands wordt verspreid, blijkt dat het JIT de meeste aandacht besteedt aan het scenario met de BUK-raket. ‘Eén van de scenario’s die onderzocht worden, stelt dat de MH17 neergeschoten is door een BUK-raketsysteem,’ laat het Openbaar Ministerie (OM) weten.

Filmpje

Een filmpje dat op YouTube is gezet laat video’s, foto’s zien en afgeluisterde gesprekken horen waaruit zou blijken dat er inderdaad een BUK-raketsysteem in de regio was.

De film toont een Volvo-truck met een lader die het raketsysteem vanuit Rusland naar de separatistenregio in Oost-Oekraïne zou hebben vervoerd. De JIT vraagt getuigen die het transport, dat werd begeleid door een ‘crew’, hebben gezien, zich te melden.

Transport

Volgens het scenario van het JIT was de Volvo-truck de avond voor de crash van vlucht MH17 in Sjeverne op ongeveer anderhalf uur rijden van de plek waar de brokstukken van de Malaysia Airlines Boeing 777 neerkwamen. ’s Nachts zou het raketsysteem dan oostwaarts zijn gereden. In de ochtend van 17 juli is het transport vlakbij Donetsk, zo blijkt uit een afgeluisterd telefoongesprek. ‘Waar moeten we deze schoonheid afleveren,’ vraagt een lid van het transportteam over de telefoon. Op de vraag wat de man precies met ‘schoonheid’ bedoelde, zegt de man ‘de Buk’.

Het JIT denkt dat de BUK vervolgens van Donetsk naar Shizne is gereden. Dat is de plek waar vlucht MH17 crashte. In de video worden amateurbeelden getoond waarop ogenschijnlijk het raketsysteem wordt vervoerd. In Shizne is de BUK van de Volvo-trailer gehaald en rijdt het uit zichzelf. Het JIT vraagt inwoners uit het gebied of ze het transport hebben gezien en of ze de uniformen van de bemanning hebben herkend.

Geheugen kan worden misleid

De vraag is in hoeverre getuigenverklaringen van een gebeurtenis van meer dan acht maanden geleden nog rechtsgeldigheid hebben. In een gebied waar wordt gevochten, zullen bewoners wel vaker wapentuig voorbij hebben zien komen.

Bovendien kan het geheugen, door de BUK-raket al in filmpjes te tonen, worden misleid. Toen rechtspsycholoog Hans Crombach proefpersonen vroeg of zij de film hadden gezien die was gemaakt van het moment dat de El-Al Boeing in 1992 neerstortte op de flat in de Bijlmer, antwoordde 55 tot 65 procent dat zij die film hadden gezien. Zo’n film bleek echter helemaal niet te bestaan.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.