buitenland

Zwitserse gesprekken over atoomdeal Iran verlopen stroef

Door Elif Isitman - 19 maart 2015

De zes grootmachten die praten over een nucleair akkoord met Iran zullen dat naar alle waarschijnlijkheid in de komende tijd niet bereiken. De twee kanten verschillen nog van mening op een aantal belangrijke punten.

Dit zegt een van de Europese onderhandelaren donderdag tegen persbureau Reuters. Volgens de bron is Teheran niet bereid om compromissen te sluiten.

Nog lang niet

‘In tegenstelling tot wat Iran beweert, namelijk dat het akkoord er voor 90 procent is, klopt dit niet,’ zegt de anonieme bron. ‘We zijn nog lang niet dichtbij een akkoord.’

Iran en de zes grootmachten de Verenigde Staten, Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, China en Rusland zijn momenteel in het Zwitserse Lausanne bijeen om te onderhandelen over een beperking op de Iraanse nucleaire ontwikkelingen in ruil voor een versoepeling van bestaande sancties tegen het land. Doel is om voor eind maart een conceptakkoord op te stellen en een volledig akkoord te bereiken in eind juni van dit jaar.

Concessies

Een van de grootste struikelblokken voor de atoomdeal is dat Iran wil dat de wereldmachten alvast sancties gaan versoepelen, eerder dan de Westerse machten daar bereid toe zijn. De gesprekken zouden in eerste instantie tot vrijdag gehouden worden, maar lopen naar alle waarschijnlijkheid dus uit. Iran moet ‘substantiële concessies’ doen, aldus de Europese bron.

Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heft het over ‘moeilijke issues’, maar zegt wel dat de gesprekken voor vooruitgang zorgen. Een woordvoerder van Washington heeft al aangegeven dat Amerika bereid is verdere sancties tegen Iran in te voeren, mocht het niet tot een nucleair akkoord komen.

Kleefpunten

De Iraanse plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Hamid Baidinejad beaamt dat er nog ‘een aantal kleefpunten’ zijn in de onderhandelingen. Hij noemt vooral het onderzoek naar en de ontwikkeling van de nucleaire centrifuges als struikelblok.

Amerika en Europa maakt zich zorgen over de Iraanse ontwikkeling van geavanceerde centrifuges. Nucleaire centrifuges zuiveren uranium voor het gebruik als brandstof voor reactoren. Echter, wanneer uranium zeer puur wordt gezuiverd kan het ook in bommen fungeren, waarmee het land zeer snel een atomisch arsenaal zou kunnen produceren. Teheran ontkent de ambitie te hebben om nucleaire wapens te produceren.

Maar ook op andere ‘technische en politieke’ punten loopt het spaak, aldus de Iraanse minister. Volgens Baidinejad komen de landen de komende maand sowieso niet tot een geschreven akkoord, maar zal elke uitkomst ‘de weg voor verdere gesprekken plaveien’.

Ook de duur van de nucleaire ontwikkeling blijft een discussiepunt: volgens de Amerikaanse president Barack Obama moet Iran bijvoorbeeld accepteren dat de nucleaire ontwikkeling minstens 10 jaar lang aan banden wordt gelegd. Frankrijk wil daar minstens 15 jaar van maken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.