buitenland

Wie pakt het krakende politieke stelsel van Groot-Brittannië aan?

Door Lia van Bekhoven - 28 april 2015

Het parlementsgebouw staat op instorten en ook de Britten zelf noemen de bizarre rituelen achterhaald. Maar veranderen, ho maar. Bij de verkiezingen van 7 mei: alles over het krakende politieke stelsel.

De stenen muren van het Britse parlementsgebouw brokkelen af als je ze aanraakt, het gros van de drieduizend ramen sluit niet.

Lekkende daken veroorzaken overstromingen en er zijn binnenbrandjes doordat de 714 kilometer aan elektriciteitskabels sinds de oorlog niet zijn vervangen.

Het negentiende-eeuwse paleis van Westminster overleefde de Luftwaffe, maar is nooit grondig vernieuwd. Het zit vol asbest en ongedierte. Kamerlid Pauline Latham trof onlangs drie muizen op haar bureau.

‘Als het niet boven aan de monumentenlijst stond, zou ik adviseren het af te breken,’ zegt architect Adam Watrobski, belast met de conservering van misschien wel ’s werelds beroemdste parlementsgebouw.

Schokkend

Niets doen is geen optie. Dan zouden Britse politici ‘binnen twintig jaar in een ruïne zitten’. De beste oplossing, suggereert de voorzitter van het Lagerhuis, is misschien wel de 1.450 volksvertegenwoordigers tijdelijk elders onder te brengen. Een schokkende gedachte.

‘Groot-Brittannië is op weg een gekozen dictatuur te worden’ Lord Hailsham, 1978

‘Iedereen met een professionele achtergrond kijkt met stomme verbazing naar de archaïsche bubbel die parlement heet’ Charlotte Leslie, Conservatief Kamerlid

‘Waarom stemmen? We weten dat het geen enkel verschil maakt’
Russell Brand, komiek en schrijver

Niet alleen gaat grondige renovatie, na de komende verkiezingen van 7 mei, minstens vijf jaar duren en ruim 3 miljard euro kosten, maar stel dat de politici, eenmaal gewend aan moderne kantoren met daglicht en cv, niet meer terug willen naar het victoriaanse pretpark met zijn pruiken en schreeuwend gebrek aan dames-wc’s?

Absurd

Het is bovendien niet alleen het schitterende, gotische gebouw dat zijn langste tijd heeft gehad. Het Britse parlement is zijn voorbeeldfunctie allang kwijt. Zijn tradities zijn vaak absurd.

Democratieën elders stoelen op een geschreven grondwet, even­redige kiesvertegenwoordiging en een direct of indirect gekozen Eerste Kamer – allemaal zaken waaraan het de Britten ontbreekt.

Wat Londen biedt, is een sterk gecentraliseerd, klassengericht en niet-representatief systeem. De stank boven Westminster, zeggen critici, is de lucht van de moeder der parlementen die lang geleden overleed, maar nog steeds niet is begraven.

Elsevier nummer 18, 2 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.