buitenland

Britten kiezen: de kanshebbers en andere bijzonderheden

Door Tom Reijner - 07 mei 2015

In het Verenigd Koninkrijk zijn donderdagochtend om 8.00 uur de deuren van de stemlokalen geopend voor de verkiezingen voor het Lagerhuis, de Britse Tweede Kamer. Tot 23.00 uur (Nederlandse tijd) kunnen miljoenen Britten hun stem uitbrengen op een politieke partij.

Dat gaat er heel anders aan toe dan in Nederland, aangezien het Verenigd Koninkrijk niet een evenredig kiessysteem maar een districtenstelsel kent.

In Wales, Schotland, Engeland en Noord-Ierland zijn in totaal 650 kiesdistricten, waar lokale politici met elkaar strijden wie er als afgevaardigde van het district naar het Lagerhuis in Londen wordt gestuurd.

Voor de eerste keer is er de mogelijkheid om ook online een stem uit te brengen, schrijft de BBC. Op de meeste plaatsen zijn er niet alleen landelijke, maar ook lokale verkiezingen.

Zo kiezen de inwoners van onder meer Leicester, Middlesbrough en Torbay een nieuwe burgemeester. De uitzondering is de hoofdstad Londen, waar de stemgerechtigden alleen voor de Lagerhuisverkiezingen opgaan.

Nek-aan-nek

Traditiegetrouw waren het vooral de Conservative Party (de Conservatieven) en Labour (de sociaaldemocraten) die met elkaar streden om de macht. Maar de laatste jaren hebben zij flinke concurrentie gekregen van kleinere partijen.

Zo zaten de Liberal Democrats (Liberaal Democraten) van vicepremier Nick Clegg de afgelopen vijf jaar in een coalitie met de Conservatieven van premier David Cameron. De in 2010 succesvolle partij lijkt nu heel wat minder stemmen te krijgen van de Britse kiezer.

De anti-EU-partij UKIP heeft flink aan populariteit gewonnen – mede door de welbespraakte en charismatische voorman Nigel Farage – maar zal door het districtenstelsel vermoedelijk geen enorme klapper gaan maken. De partij staat in de laatste peilingen op een zetel. The Scottish National Party van Nicola Sturgeon zal, niet verwonderlijk, vooral hoge ogen gaan gooien in Schotland.

Labour, nu nog dé oppositiepartij, is in een nek-aan-nekrace verwikkeld met de Conservatieven, maar voor beide partijen lijkt een absolute meerderheid er niet in te zitten.

De verwachting is dat een kabinetsformatie daardoor een lastige klus zal zijn. Weet Cameron de goede economische cijfers onder zijn leiding te verzilveren? Labour-leider Ed Miliband wordt in elk geval niet met de economie vertrouwd.

Aan het roer

Een belangrijk thema bij deze stembusgang is de plek van Groot-Brittannië in de Europese Unie (EU). Als de Conservatieven opnieuw aan het roer komen te staan, komt er voor het einde van 2017 een referendum over het Britse EU-lidmaatschap. Wat zal een mogelijk ‘Brexit’ (het vertrek van de Britten uit de EU) voor effect hebben op de nu florerende economie?

Andere thema’s die een rol spelen, zijn immigratie – van buiten Europa, maar ook uit de Oost-Europese landen – bezuinigingen, het begrotingstekort en de National Health Service, de Britse gezondheidszorg.

Miliband probeert Labour te profileren als de partij voor de werkende burger. Hij zet in op de gratis gezondheidszorg, die volgens hem niet in veilige handen is bij Camerons Conservatieven.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.