buitenland

Komt Obama Golfstaten tegemoet vanwege Iraanse dreiging?

Door Tom Reijner - 06 mei 2015

De Amerikaanse president Barack Obama is mogelijk van plan om de Golfstaten te helpen bij het opzetten van een nieuw defensiesysteem. Dat moet de Arabische landen beschermen tegen de dreiging van Iraanse raketten.

Obama wil met die steun de zorgen die in de Arabische Golfregio leven over een definitieve atoomdeal (voor 30 juni) met Iran verminderen, melden Amerikaanse overheidsfunctionarissen.

Hij wil de leiders van Bahrein, Kuweit, Oman, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten laten zien dat Washington hen niet in de steek zal laten.

Onderlinge rivaliteit

Over een week ontmoet de Amerikaanse president in Washington en in het presidentiële buitenverblijf Camp David de (soennitische) Arabische leiders. Mogelijk doet Obama daar ook het voorstel voor nieuwe wapendeals en meer gezamenlijke militaire operaties. De Golfstaten moeten hun onderlinge rivaliteit en verschillen overboord zetten en beter gaan samenwerken, vindt Washington, die dit punt tot dé inzet van de top maakt.

De belangrijkste bondgenoot van Amerika in de Golfregio, Saudi-Arabië, is erg bang dat aartsrivaal Iran alsnog een atoombom kan maken. Bovendien zijn er zorgen dat de Islamitische Republiek – met het bereiken van een akkoord – financiële ruimte krijgt om de invloed in landen als Syrië, Jemen, Irak en Libanon uit te breiden.

In Syrië en Libanon krijgt de sjiitische terreurbeweging Hezbollah actieve steun vanuit Teheran, en ook in Jemen geven de oprukkende Houthi’s – die al grote delen van het land in handen hebben – geld en wapens.

Verzoek

We willen concrete toezeggingen van de Amerikanen, zeggen de Golfstaten. ‘Deze top kan niet alleen uit een grote foto bestaan, waarop het lijkt alsof we het allemaal eens zijn over Iran,’ zegt een Arabische diplomaat, ‘want dat is niet zo.’ In de Amerikaanse politiek is begrip te horen voor het Arabische verzoek.

‘Deze landen liggen in een zeer kwetsbare regio, en ik denk dat hun zorgen over Iran legitiem zijn,’ zegt bijvoorbeeld het prominente Congreslid Eliot Engel (Democratische Partij). Of er een alomvattend veiligheidsverdrag komt met Saudi-Arabië – waarover bijvoorbeeld The Wall Street Journal schrijft – is nog maar zeer de vraag, aangezien zo’n deal Israël en de overwegend Republikeinse Senaat in het harnas zou jagen.

Verschillende Golfstaten zijn betrokken bij de militaire luchtcampagne tegen Islamitische Staat in Syrië en Irak. De steun van bijvoorbeeld het machtige Saudi-Arabië is strategisch gezien erg belangrijk voor de Verenigde Staten. Het Amerikaanse leger heeft in veel Golfstaten militaire bases.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.