buitenland

Amerikaanse terreurwet Patriot Act verloopt: wat verandert er?

Door Elif Isitman - 01 juni 2015

Drie belangrijke Amerikaanse spionageprogramma’s die deel uitmaken van de Patriot Act zijn maandag verlopen. De Amerikaanse inlichtingendiensten mogen daardoor niet meer op grote schaal afluisteren.

De wetgeving komt uit de tijd van ex-president George Bush (2001-2009) en werd ingesteld in de strijd tegen terreur, in de nasleep van de terroristische aanslagen van 9/11.

Belangrijke vaardigheden en bevoegdheden om te spioneren zijn nu verboden. Dit weekend was er nog kans op verlenging van de wet, maar het lukte de Amerikaanse Senaat zondagavond niet meer om tot een akkoord over een aangepaste wet te komen, meldt NBC News.

Gevaar

De National Security Agency (NSA), die veruit de meeste data verzamelde, begon zondagnacht al met het uitschakelen van de aftapsystemen. Dit zal vermoedelijk nog tot dinsdag of woensdag duren. Waarschijnlijk gaat het debat en de stemming over de USA Freedom Act, een aangepaste vorm van de Patriot Act, dan pas verder.

President Barack Obama heeft de senatoren al meerdere keren opgeroepen tot actie, want anders komt volgens hem de terreurbestrijding in gevaar. Ook nu wil hij dat de Senaat zo snel mogelijk een akkoord bereikt.

Obama hoopte dat er voor de deadline een versnelde stemronde zou komen, maar de Republikeinse senator Rand Paul wist die te blokkeren. Paul is fel tegen de afluistermethodes, die in zijn optiek ‘illegaal’ zijn.

Telefoontaps

Wat is er nu precies verlopen in de wetgeving en hoe vertaalt dat zich naar de praktijk? Er zijn drie belangrijke dingen veranderd:

Ten eerste is de NSA’s registratie van metadata van telefoongesprekken verboden. Metadata-documentatie registreert wie belt met wie en wanneer, maar niet wat er tijdens het gesprek gezegd is.

Ten tweede is de ‘lone wolf’-bepaling uit de Act geschrapt. Deze bepaling autoriseerde inlichtingendiensten om individuen, die niet gelieerd worden aan een specifieke terreurgroep maar wel mogelijk een terroristisch gevaar vormen, te volgen. Tenslotte moet de NSA telefoontaps verwijderen, die het voor de inlichtingendiensten mogelijk maakten om personen te monitoren die verschillende telefoonlijnen gebruiken om de opsporingsdiensten te ontwijken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.