buitenland

Dit verandert er met de nieuwe spionagewet in Amerika

Door Anne Vader - 03 juni 2015

Amerika heeft de regels voor spionage aangescherpt. De Senaat stribbelde zondag nog tegen, maar kwam woensdagavond toch tot een akkoord.

De USA Freedom Act werd goedgekeurd door de Senaat met 67 stemmen voor – van zowel Democraten als Republikeinen – en 32 tegen. De wet vervangt de Patriot Act, die toenmalig president George Bush instelde na de aanslagen op 11 september 2001. Die wet stond toe dat Amerikaanse inlichtingendiensten op grote schaal afluisterden. Wat verandert er nu president Barack Obama zijn handtekening heeft gezet onder de Freedom Act?

Metadata

De National Security Agency (NSA), die veruit de meeste data verzamelde, mag volgens de nieuwe wet niet meer op grote schaal telefoongegevens van Amerikaanse staatsburgers opslaan. Er komt een einde aan de wettelijke bevoegdheid om willekeurig mensen af te luisteren en telefoongegevens af te tappen en te bewaren.

Inlichtingendiensten kunnen nog steeds telefoons afluisteren, maar de gegevens worden bij de telefoonmaatschappijen opgeslagen en niet meer bij de NSA. De dienst mag geen metadata meer registreren, zoals voorheen. Metadata zijn gegevens over wie met wie belt en mailt, dus niet de inhoud van de telefoongesprekken en e-mails zelf.

Willen inlichtingendiensten de gegevens van telecombedrijven inzien, dan kan dat pas nadat de rechter daarvoor toestemming heeft gegeven.

Weerstand

De NSA begon zondagnacht al met het uitschakelen van de aftapsystemen, nadat de Patriot Act was afgelopen. Eerder stemde de Senaat tegen verlenging van drie belangrijke spionageprogramma’s uit de vorige wet. Onder de tegenstanders waren volksvertegenwoordigers die de wet zelf hebben bedacht.

In 2001 steunde vrijwel heel de Verenigde Staten de Patriot Act, maar tegenwoordig is de weerstand tegen spionage sterk toegenomen. De inlichtingendiensten zouden de privacy van burgers te veel aantasten. Daaraan hebben ongetwijfeld de ‘onthullingen’ van Edward Snowden over de afluistermogelijkheden van de NSA bijgedragen.

Republikeinen verdeeld

De Republikeinen zijn verdeeld over de Freedom Act. Rand Paul, die zich verkiesbaar heeft gesteld als presidentskandidaat, is fel tegenstander van afluistermethodes. Volgens hem is de Patriot Act illegaal en ongrondwettelijk. Zijn partijgenoot John McCain wilde de Patriot Act juist verlengen.

Ook Jeb Bush – mogelijk Republikeins presidentskandidaat – verdedigt de wet van zijn broer. Politie- en veiligheidsdiensten zeggen dat tientallen terreurplannen dankzij de Patriot Act onschadelijk zijn gemaakt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.