buitenland

Finland halveert hulpgelden, krijgt steun uit onverwachte hoek

Door Jeroen Bult - 18 juni 2015

De nieuwe regering halveert donaties aan Derde Wereld. Naast voorspelbare kritiek komt er ook steun uit onverwachte hoek.

Het nieuws sloeg in als een politiek-incorrecte bom, in Finland zelf en daarbuiten. De in mei aangetreden centrumrechtse regering-Sipilä is voornemens om dit jaar en in 2016 flink te korten op de begroting voor ontwikkelingssamenwerking. De tijden dat Finland zo rond de 0,5 procent van het nationaal inkomen uittrok voor de Derde Wereld, zijn voorbij, zo lijkt het.

Juha Sipilä, een gefortuneerde oud-ondernemer, wil Finland uit het recessiemoeras trekken en meent dat stevige bezuinigingen onontkoombaar zijn; ook kehitysyhteistyö (ontwikkelingssamenwerking) zal moeten inleveren.

‘Hulp aan de allerarmsten blijft centraal staan en Finland zal in internationale crisissituaties zijn verantwoordelijkheid blijven nemen. Maar we kunnen niet overal zijn, we zijn een klein land,’ zegt Lenita Toivakka, de nieuwbakken minister voor Ontwikkelings­samenwerking, in de krant Helsingin Sanomat. Zij wil een grotere rol voor het bedrijfsleven.

Onvermogen

Vertegenwoordigers van ontwikkelingsorganisaties vinden de ombuiging disproportioneel. Marko Ulvila, voorzitter van een overkoepelende organisatie die zich richt op milieugerelateerde projecten, voelt zich ‘overdonderd’ door de omvang van de ingrepen en het tempo waarmee de regering deze wil doorvoeren.

In een verklaring noemde hij het ‘een schande dat het onvermogen van de regering om de begroting in evenwicht te brengen nu op dramatische wijze miljoenen mensen zal raken’. Hij weet de sociaal-democratische oppositie aan zijn zijde.

Er is volgens tegenstanders nog een reden waarom Sipilä en consorten zo graag het mes in ontwikkelingshulp zetten. De rechts-populistische Ware Finnen, die onlangs hun debuut in de regering hebben gemaakt, vinden de hulp eigenlijk een uit de hand gelopen ‘linkse hobby’. Timo Soini, de flamboyante partijleider en inmiddels minister van Buitenlandse Zaken, trekt de effectiviteit ervan al jaren in twijfel.

Degelijk bestuur

Maar Soini kan rekenen op steun uit onverwachte hoek. Diplomaat Matti Kääriäinen, oud-ambassadeur in Kenia en daarvoor werkzaam in Zambia en Mozambique, presenteerde begin dit jaar een boek, waarin hij de vloer aanveegt met de doeltreffendheid van de kehitysyhteistyö.

De achtereenvolgende regeringen in Helsinki zouden nauwelijks hebben gecontroleerd hoe de gedoneerde financiële en materiële middelen zijn gebruikt.

Zo bleken met Fins geld opgeleide leraren in Zambia naar buurland Botswana te zijn vertrokken, waar ze meer kunnen verdienen. Degelijk bestuur en een goed functionerende rechtsstaat heeft alle hulp volgens Kääriäinen evenmin dichterbij gebracht.

‘Als Finland morgen de hulp aan Mozambique stopzet, zal dat echt geen verschil maken,’ zei de gepensioneerde diplomaat in Helsingin Sanomat.

Elsevier nummer 26, 27 juni 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.