buitenland

4 vragen over het vertrek van de Australische premier Abbott

Door Emile Kossen - 14 september 2015

Alweer is er een Australische premier weggestemd. Tony Abbott had geen steun meer binnen zijn eigen partij en vertrekt per direct.

Bij een interne stemming binnen de Liberale partij kreeg Abbott 44 van de 98 stemmen, zijn uitdager Malcolm Turnbull 54. Daarmee wordt Turnbull de zesde Australische premier in acht jaar tijd. In 2010 en 2013 werden de toenmalige premiers Kevin Rudd en Julia Gillard van de Labor-partij ook al weggestuurd na een interne strijd.

Vier vragen over wat er precies aan de hand is in Australië:

1. Waar is het mis gegaan voor Abbott?

In 2013 kwam Tony Abbott aan de macht met de belofte de Australische economie weer aan de praat te krijgen, maar nog steeds is er amper sprake van groei. Onder Abbott’s leiding is de werkloosheid zelfs toegenomen.

Bovendien is Abbott de laatste tijd vooral bezig geweest politieke brandjes te blussen. Zo bleek dat de conservatieve premier achter de schermen een publieke stemming over het homohuwelijk koste wat het kost probeerde te vermijden. Over het tegenhouden van vluchtelingen zei de katholieke Abbott dat ‘Jezus ook geen ja zei tegen iedereen’.

2. Was de strijd binnen de Liberale partij een verrassing?

Niet echt. In dertig achtereenvolgende peilingen was de Liberale partij niet meer de grootste en er was al tijden discussie over de rechtse koers van de Liberalen. In februari dit jaar zegden diverse partijgenoten van Abbott het vertrouwen op in de premier, maar die stemming overleefde Abbott. Hij verloor wel veel steun in het parlement en bij de stemming van maandag was er geen houden meer aan: ministers dreigden met opstappen, én ditmaal meldde zich een serieuze uitdager.

3. Wie is de nieuwe premier?

Malcolm Turnbull (60) was tot voor kort minister van Communicatie, tot hij bekend maakte niet meer onder Abbott te willen werken. Hij is een voormalig advocaat en investeringsbankier, die sinds 2004 in het Australische parlement zit. Turnbull probeerde al eens eerder leider van de Liberalen te worden, toen verloor hij met één stem verschil van uitgerekend Abbott.

4. Wat wil Turnbull veranderen?

Turnbull staat bekend als een gematigder politicus dan Abbott. Hij steunt het homohuwelijk, wil extra maatregelen nemen tegen klimaatsverandering en is een voorstander een republiek waarin de Britse koningin geen rol meer speelt. Hoewel hij kan rekenen op bredere steun onder de Australiërs, is hij bij het rechtse deel van zijn partij weinig geliefd. Toch moet hij nu voor eenheid gaan zorgen binnen de partij, waar ministers die loyaal zijn aan de aftredend premier dreigen te vertrekken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.