buitenland

Denemarken schrikt met succes migranten af

Door Jean Dohmen - 22 oktober 2015

Terwijl Nederlandse politici discussiëren over het versoberen van sociale voorzieningen voor asielzoekers, doen de Denen het gewoon. Of de maatregelen legaal zijn, moet nog blijken, maar intussen is het resultaat duidelijk zichtbaar.

Maanden voordat in Nederland de discussie begon over de sobere opvang van asielzoekers, voegde Denemarken de daad bij het woord.
De in juni aangetreden rechtse regering van premier Lars Løkke Rasmussen zette het mes in hun uitkering: die is per 1 september met ruim 45 procent verlaagd, tot omgerekend ongeveer 450 euro netto per maand. ‘Het zal ertoe leiden dat er minder asielzoekers komen,’ zei minister van Integratie Inger Støjberg. ‘Dat is ons duidelijke doel.’

Bezorgd

Het is niet de enige maatregel. De vluchtelingenorganisatie van de VN, UNHCR, stelde bezorgd vast dat de Denen ook het recht op kinderbijslag en pensioen willen beperken door te eisen dat iemand een aantal jaren in het land moet hebben gewoond voordat hij er recht op heeft.

De maatregel moet niet alleen gelden voor asielzoekers, maar de UNHCR vindt aanpak in strijd met het Vluchtelingenverdrag.

Andere situatie

De Deense regering, die gedoogsteun krijgt van de rechtse Deense Volkspartij, trok zich daar niets van aan. Juridisch is de situatie in Denemarken niet goed vergelijkbaar met die in Nederland.

Beide landen zijn gebonden aan dezelfde internationale verdragen die de positie van vluchtelingen regelen, maar de Denen zijn niet gehouden aan Europese regels voor asielzoekers. De Denen hebben daarop een uitzonderingspositie (een zogeheten opt-out) bedongen.

Eerder scherpten de Denen ook al de regels voor gezinshereniging aan. Vluchtelingen die niet persoonlijk worden vervolgd, maar afkomstig zijn uit landen waar een burgeroorlog woedt, zoals Syrië, kunnen een tijdelijke verblijfsstatus van een jaar krijgen. Doel is ze makkelijker naar huis te kunnen sturen. Gezinshereniging is in die periode niet mogelijk.

Advertenties

De Deense regering plaatste advertenties in Libanese kranten waarin de aangescherpte regels (inclusief de noodzaak om snel Deens te leren) onder de aandacht werden gebracht. Deze on-Europese aanpak lijkt effect te hebben. In augustus zochten volgens de autoriteiten een kleine 1.800 mensen asiel in het land – 500 minder dan in dezelfde maand van 2014.

Vluchtelingen die in september van Duitsland naar Denemarken kwamen, vertelden liever naar Zweden te gaan. Dat stelt zich soepeler op. Een vluchteling vertelde op de Deense tv dat hij niet in het land wilde blijven omdat ‘het salaris voor vluchtelingen’ is verlaagd en het te lang duurt voordat familie kan overkomen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.