buitenland

Gelekte IS-begroting: zo komt het ‘kalifaat’ aan zijn geld

Door Emile Kossen - 08 oktober 2015

Voor het eerst is een begroting naar buiten gekomen van een Syrisch gebied dat onder controle is van Islamitische Staat (IS). Niet de verkoop van olie, maar het in beslag nemen van bezittingen van de lokale bevolking blijkt de belangrijkste inkomstenbron te zijn.

Aymenn al-Tamimi, een Britse jihad-specialist van het Middle East Forum die zich in Syrië bevindt, stuitte op een begroting waarin de inkomsten en uitgaven staan van de door IS-gecontroleerde Syrische provincie Deir Ezzor. Hij vertaalde de documenten en plaatste ze online.

Inbeslagnemingen

Tussen 23 december 2014 en 22 januari 2015 kwam meer dan acht miljoen dollar binnen in de West-Syrische provincie. Het grootste deel van de inkomsten, 45 procent, kwam voort uit wat IS ‘inbeslagnemingen’ noemt. Volgens de documenten pakte Islamitische Staat van alles af van de lokale bevolking: van vee tot huizen en auto’s.

Tamimi legt aan de Amerikaanse website VICE uit dat IS een soort boetesysteem heeft opgezet, gebaseerd op islamitische wetgeving. ‘Als je drie keer achtereen het gebed mist, wordt bijvoorbeeld je winkel afgepakt. Als je verboden goederen als sigaretten vervoert, dan moet je je geld inleveren.’

Bovendien worden mensen die de grens van het IS-gebied willen oversteken stelselmatig tegengehouden en gedwongen waardevolle spullen op te geven. Volgens de begroting leverde dat in één maand 480.000 dollar op.

Olie

Hoewel Deir Ezzor een olierijke provincie is, leverde de verkoop van olie en gas in één maand ‘slechts’ 2,2 miljoen dollar op, minder dan een derde van de totale inkomsten. Die cijfers stroken niet met berichten waarin staat dat IS jaarlijks meer dan 600 miljoen dollar aan de olieverkoop verdient.

Volgens Tamimi zijn dat soort schattingen te hoog, omdat ze gebaseerd zijn op het idee dat IS de mankracht en expertise bezit om olievelden zo effectief mogelijk leeg te pompen. In de praktijk zou dat grote investeringen vergen, die IS waarschijnlijk niet kan doen. ‘In werkelijkheid schat ik dat het kalifaat voor maar zo’n 5 tot 10 procent afhankelijk is van olie en gas,’ zegt Tamimi.

Uitgaven

Het is geen verrassing dat IS een groot deel van het budget uitgaf aan het leger, zo’n 63 procent. Er bleef 2 miljoen dollar over voor onderwijs, zorg, media en voor andere instituties die IS probeert op te zetten.

IS heeft nog altijd grote delen van Syrië en Noord-Irak in handen. Ondanks de voortdurende oorlog probeert IS in die gebieden een staat op te richten, bijvoorbeeld door een streng religieus onderwijssysteem en een eigen valuta te introduceren.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.