buitenland

Democratie in Myanmar? Vier vragen over de verkiezingen

Door Liz Zoetekouw - 09 november 2015

Aanhangers van oppositieleider Aung San Suu Kyi weten al zeker: haar partij zal de parlementsverkiezingen winnen. Vier vragen en antwoorden over de stand van zaken.

1. Wat is de situatie in Myanmar?

Myanmar is het voormalige Birma en ligt in Zuidoost-Azië, naast India en onder China. Al ruim vijftig jaar heerst een militaire dictatuur. In 2011 heeft het leger de macht overgedragen aan een ‘burgerregering’ met Thein Sein als president. Voor zijn presidentschap was ook hij een belangrijke militair.

Sein (67) heeft verschillende hervormingen doorgevoerd. Honderden gevangen zijn vrijgelaten, minderheidsgroepen kregen meer inspraak en censuur op de media is verminderd. Zondag organiseerde hij de eerste vrije verkiezingen.

2. Hoe verliepen de verkiezingen?

Zo’n dertig miljoen inwoners hebben zondag hun stem uit kunnen brengen. Die stemming is vreedzaam verlopen. Donderdag benadrukte mensenrechtenorganisatie Amnesty International wel dat opeens weer veel demonstranten werden opgepakt.

Bij de verkiezingen waren waarnemers van de Europese Unie aanwezig om eerlijkheid te waarborgen. Daarbij was ook europarlementariër Judith Sargentini (GroenLinks) aanwezig. Hoewel ze enkele kritiekpunten had, zei ze tegen NOS dat het er keurig aan toe ging.

3. Wie is waarschijnlijke winnaar Aung San Suu Kyi?

De zeventigjarige Suu Kyi leidt de oppositiepartij Nationale Liga voor Democratie (NLD). Zij won de parlementsverkiezingen van 1990, maar toen verhinderde het leger dat ze daadwerkelijk aan de macht kwam. In totaal bracht ze vijftien jaar door in huisarrest en gevangenschap, waardoor ze in 2010 niet kon meedoen aan de verkiezingen. Ze kreeg in 1991 de Nobelprijs voor de Vrede.

Inmiddels is bekendgemaakt dat NLD de verkiezingen waarschijnlijk heeft gewonnen. In centrale provincies heeft zij 80 procent van de stemmen gekregen en in deelstaten meer dan 65 procent. De definitieve uitslag kan nog dagen of maanden duren.

4. Wat kan Suu Kyi’s partij doen voor Myanmar?

Suu Kyi moet een absolute meerderheid hebben om aan de macht te komen, want om president te worden moet zij de grondwet wijzigen. In die grondwet staat namelijk dat de president geen buitenlandse kinderen mag hebben en Suu Kyi heeft twee Britse zoons.

Het leger bezit automatisch een kwart van de zetels en is voor NLD een oppositiepartij. Daarom zou NLD nu 67 procent van de stemmen binnen moeten slepen. De regerende militaire partij USDP zou maar iets meer dan eenderde nodig hebben voor een absolute meerderheid.

Een woordvoerder van de NLD zegt ongeveer 70 procent van de zetels te verwachten, maar dan is het nog maar de vraag of het leger de grondwetswijziging zomaar laat gebeuren. Is dat wel het geval, kan Myanmar rekenen op meer democratie en aandacht voor mensenrechten. In juli zei Suu Kyi de overgang naar de democratie verder te willen helpen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.