buitenland

Komst asielzoekers verdeelt ook bewoners Åland-eilanden

Door Jeroen Bult - 25 november 2015

Zweedse bewoners van Finse eilandengroep blijven graag de enige minderheid. Ze keren zich tegen de komst van asielzoekers.

Ze hebben hun eigen regering, hun eigen parlement, hun eigen vlag, hun eigen volkslied en hun eigen taal. De bewoners van de Åland-eilanden, gelegen op de grens van de Oostzee en de Botnische Golf, staan bekend om hun eigenzinnigheid.

Formeel behoren de eilanden tot Finland. Dat waakt nog steeds over de buitenlandse politiek en defensie, maar eigenlijk voelen de 29.000 bewoners meer affiniteit met Zweden. Ze koesteren de Zweedse taal en cultuur bijna op het bezetene af, het Fins beschouwen zij als een tweederangstaal. Een gevolg van wat in hun optiek een vergissing van de geschiedenis is geweest.

Na Finlands onafhankelijkheid van Rusland in 1917, waren de Ålanders liever opgegaan in het koninkrijk Zweden, maar Helsinki weigerde de eilandengroep af te staan. Het zegde wel een grote mate van zelfstandigheid toe. Veel eilanders vrezen nu dat die autonomie met voeten zal worden getreden. Inzet van discussie: asielzoekers van het vasteland.

Finland ziet zich geconfronteerd met een toestroom van asielzoekers uit het Midden-Oosten en Afrika. In oktober arriveerden 7.000 migranten, de schattingen voor heel 2015 liggen tussen de 35.000 en 50.000 – weliswaar veel minder dan de aantallen die zich in Duitsland, Nederland en Zweden aandienen, maar relatief veel voor een dunbevolkt land dat tot dusver geen topbestemming voor ‘gastarbeiders’ en asielzoekers was en dat dientengevolge een stuk minder multicultureel is dan de Noordse broederlanden.

Unieke kans

Als het aan de Finse minister van Defensie Sauli Niinistö ligt, moeten de Åland-eilanden helpen om de pijn van de opvang te verlichten. Op zijn blog schreef hij dat Åland de enige van Finlands zes provincies is die nog geen faciliteiten voor de vluchtelingen heeft ingericht, om daaraan toe te voegen: ‘Jullie krijgen nu een unieke kans om te laten zien dat jullie ook voor andere minderheden dan alleen de Zweedstaligen kunnen opkomen.’

Die woorden vielen niet bij iedereen in goede aarde. Het hoofd van de politie, Maria Hoikkala, vindt dat de asylsökande een verantwoordelijkheid is voor het vasteland. ‘We zullen alle asielzoekers weer met de eerste de beste boot naar Turku sturen,’ zei Hoikkala tegen staatsomroep YLE.

De nieuwe politieke partij Åländsk Demokrati gaat nog een stap verder. Voorman Stephan Toivonen wil naar eigen zeggen ‘geen sociologische experimenten’. Zijn ferme anti-immigratiestandpunt leverde de partij bij de Ålandse verkiezingen van 18 oktober een zetel op in de Lagting, het Finse parlement.

Toch willen niet alle eilanders de poort gesloten houden. Zestig ondernemers plaatsten een advertentie in de regionale kranten, waarin ze juist pleitten voor meer immigratie; op Åland dreigt een tekort aan arbeidskrachten, zo waarschuwden zij.

Elsevier nummer 49, 5 december 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.