buitenland

Roemeense premier treedt af: wat is er aan de hand?

Door Liz Zoetekouw - 04 november 2015

De Roemeense premier Victor Ponta maakte zijn aftreden woensdagochtend bekend. Tegenstanders zetten hem al langer onder druk om zijn functie neer te leggen.

Meer dan 20.000 burgers demonstreerden dinsdag in de Roemeense hoofdstad Boekarest tegen de premier. Aanleiding was een brand in een nachtclub die afgelopen weekend zeker 32 levens kostte. De actievoerders zongen leuzen als ‘Ponta treed af’, ‘schaam je’ en ‘moordenaars’.

Tijdens de protesten werd  de nationale Roemeense vlag met gaten getoond. Deze vlag staat symbool voor de revolutie, die 25 jaar geleden een einde maakte aan de communistische dictatuur van Nicolae Ceaușescu.

Kritiek

Daarnaast stond Ponta onder druk omdat een onderzoekscommissie hem in juni aanklaagde wegens corruptie. De premier is in september verhoord en wordt verdacht van fraude, belastingontduiking en witwaspraktijken.

Ponta krijgt al langer kritiek over dat hij niet democratisch zou zijn en dat hij zich niet aan de wet zou houden. Elf Roemeense onafhankelijke organisaties drongen in maart nog aan op zijn aftreden, omdat hij zijn bevoegdheid zou misbruiken voor het uitvaardigen van noodverordeningen. Daarmee kan de regering snel wetten wijzigen.

Bewind

In mei 2012 werd Ponta de derde premier in minder dan een half jaar tijd. Met zijn linkse partij Sociale Liberale Unie (USL) won hij ook de verkiezingen in december 2012. De coalitie viel in 2014 uiteen, maar Ponta slaagde er in om een nieuwe regering samen te stellen.

Ponta heeft altijd president willen worden: vanuit die functie kan hij meer meer macht uitoefenen. Meteen na zijn aanstelling in 2012 probeerde Ponta de toenmalige president zwart te maken, waarvoor hij internationaal kritiek kreeg. Bij de officiële presidentsverkiezingen in 2014 verloor hij nipt van Klaus Johannis, die campagne voerde tegen corruptie.

Gevolg

De Roemeense coalitie bestaat uit drie partijen, waardoor het vertrek van Ponta allerlei kanten op kan rollen. Ponta zelf gaf aan dat hij hoopte dat de burgers tevreden zijn met het aftreden.

Het benoemen van een vervanger is aan president Johannis en die aanstelling moet het parlement goedkeuren. Als dat tweemaal mislukt, zullen nieuwe verkiezingen worden gehouden.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.