buitenland

‘Amerika probeerde staatsgreep tegen Assad te forceren’

Door Thomas Borst - 24 december 2015

Functionarissen van de Amerikaanse president Barack Obama hebben jarenlang geheim contact gehad met Syrische bewindslieden. Vanuit de Verenigde Staten werd aangemoedigd om een staatsgreep te plegen tegen de Syrische president Bashar al-Assad.

De Amerikaanse functionarissen probeerden de macht weg te nemen bij Assad en het geweld te verminderen in Syrië, dat schrijft de Amerikaanse krant The Wall Street Journal op basis van verschillende bronnen binnen het Witte Huis.

Vlak voor het uitbreken van de burgeroorlog in 2011, zochten Amerikaanse inlichtingendiensten contact met legerofficieren met het dringende verzoek om Assad van zijn troon te stoten.

De officieren die Amerika voor zich probeerde te winnen, waren alawieten, net als Assad zelf. De religieuze stroming van de alawieten is voortgekomen uit een afsplitsing van de sjiitische islam. Deze geloofsgroep leidt Syrië al 45 jaar. Eerst onder Hafez al-Assad en later onder zoon Bashar al-Assad.

Mislukking

Toch dacht Washington een breuk te kunnen forceren binnen het regime van Assad. De Amerikanen probeerden de officieren zelfs te overtuigen om een staatsgreep te plegen. De invloeden vanuit het Witte Huis hebben niet de gewenste resultaten opgeleverd voor Obama.

Het geweld is alleen maar toegenomen sinds 2011 en de Syrische leider is nog altijd niet afgetreden. De inspanningen tonen eens te meer aan hoe Obama heeft geworsteld met de communicatie tussen de bestuurslagen binnen het Syrische regime.

Assad heeft verschillende keren achter de schermen geprobeerd om de Verenigde Staten voor zich te winnen in de strijd tegen ‘het terrorisme’, zoals hij de verschillende militaire groepen in Syrië noemt. Obama wilde daar niets van weten en bleef aansturen op het aftreden van de Syrische leider. Intussen groeide de Amerikaanse steun voor de rebellen in Syrië.

Het contact tussen Washington en Damascus verliep verschillende keren persoonlijk. Obama waarschuwde Assad om geen chemische wapens te gebruiken tegen de verzetsgroepen. De Syrische leider negeerde de Amerikaanse boodschap.

Prioriteiten

Amerika is nog steeds een groot voorstander van het aftreden van Assad, maar zijn aftreden heeft niet langer de hoogste prioriteit binnen het vredesproces. ‘De Verenigde Staten en zijn partners streven niet naar een zogenoemde regimewissel,’ zei de Amerikaanse president van Buitenlandse Zaken John Kerry vorige week.

Na een overleg tussen Kerry en zijn Russische collega Sergej Lavrov, werd geconcludeerd dat de Amerikanen meer belang hechten aan het bestrijden van Islamitische Staat (IS) voor het vredesproces dan het aftreden van Assad.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.