buitenland

Kan Spanje een nieuwe regering vormen? De drie scenario’s

Door Lilit Martirosova - 21 december 2015

Spanje staat een spannende tijd te wachten nu geen enkele partij bij de parlementsverkiezingen op zondag de absolute meerderheid behaalde. De conservatieve Partido Popular van premier Mariano Rajoy blijft de grootste partij, maar moet gedwongen een coalitie vormen met één of meer partijen als het wil blijven regeren.

Decennia lang heersten de conservatieve Partido Popular en de socialistische PSOE wisselend over Spanje. Aan dat politieke tijdperk lijkt een einde te komen. Nu zijn daar twee nieuwe partijen bijgekomen als mogelijke regeringspartijen: het linkse Podemos en de liberale Ciudadanos.

Zetels

De partij van premier Mariano Rajoy komt volgens de voorlopige uitslagen van zondag op 122 van de 350 zetels. De socialistische partij PSOE komt op de tweede plek met ongeveer 91 zetels. De ‘nieuwe partijen’ Podemos en Ciudadanos deden het met respectievelijk 69 en 40 behaalde zetels goed.

Podemos-leider Pablo Iglesias toonde zich verheugd over het doorbreken van het tweepartijensysteem. ‘Vandaag wordt een nieuw Spanje geboren,’ verklaarde hij zondagavond tijdens een toespraak in Madrid. Podemos won uit het niets bijna zeventig zetels.

De kiezers hebben zich volgens hem uitgesproken ‘voor verandering en voor een nieuw politiek systeem.’ Iglesias verdedigt de invoering van het basisloon en een verhoging van de overheidsuitgaven om de publieke voorzieningen op peil te houden.

Ook het pro-Europese liberale Ciudadanos van Albert Rivera boekte winst, al was het minder dan verwacht.

Drie scenario’s

Er zijn drie scenario’s mogelijk voor een coalitie, die nu al door critici als onmogelijk wordt beschouwd. In het eerste scenario gaan de Partido Popular en Ciudadanos samenwerken. Het probleem daarbij is dat ze samen geen meerderheid hebben en dat Ciudadanos heeft geëist dat Rajoy dan moet aftreden, omdat zijn partij al jaren verwikkeld is in een stroom van corruptieschandalen.

Als Rajoy er niet uitkomt, is een coalitie van de sociaal-democratische PSOE en nieuwkomers Ciudadanos en Podemos ook een mogelijkheid. Podemos en PSOE zijn het echter oneens over belangrijke punten, zoals over de Catalaanse onafhankelijkheid.

De conservatieven van de Spaanse premier Mariano Rajoy hoeven bij het vormen van een coalitie niet aan te kloppen bij hun traditionele aartsrivaal, de socialistische PSOE. Een kopstuk van die partij maakte duidelijk niets te voelen voor een ‘grote coalitie’ met de conservatieve Volkspartij (PP).

In het derde Scenario worden er nieuwe verkiezingen uitgeroepen als het niet binnen twee maanden lukt om een nieuwe regering te vormen.

Premier Mariano Rajoy heeft al aangekondigd dat hij het initiatief voor een nieuwe regeringsvorming op zich wil nemen. ‘Ik ga proberen een regering te vormen, een stabiele regering,’ zo verklaarde hij aan honderden aanhangers die zich voor de hoofdzetel van de partij hadden verzameld.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.