buitenland

Van doofpot tot beerput: de Keulse klucht in 7 dagen

Door Servaas van der Laan - 07 januari 2016

Op 1 januari meldde de politie in Keulen dat de jaarwisseling nog ‘vredig’ en in ‘uitgelaten stemming’ was verlopen. Zeven dagen later, liggen de kaarten op tafel. Een reconstructie van zeven bewogen dagen in Keulen.

1 januari

Wie het officiële persbericht van de politie in Keulen van 1 januari moet geloven, denkt dat de jaarwisseling in de Duitse plaats er één als alle anderen was. Net als vorige jaren verliep Oud en Nieuw ‘vreedzaam’ en was de stemming ‘uitgelaten’ op de bruggen over de Rijn en in het centrum van de stad, schrijft de politie.

De politie deelde 20 boetes uit wegens vernieling (5 meer dan het jaar ervoor) en noteerde 80 incidenten waarbij lichamelijk letsel werd aangebracht (2 meer dan vorig jaar).

Daarnaast moest kort voor middernacht het plein voor het station en bij de Dom ontruimd worden om ‘massapaniek door vuurwerk’ te voorkomen onder de ongeveer duizend feestvierders. Met geen woord wordt dan nog gerept over de aanranding van vrouwen.

2 januari

Op Nieuwjaarsdag komen bij de politie van Keulen meerdere meldingen binnen van vrouwen die zeggen te zijn aangerand door groepjes mannen. In totaal verklaren 30 vrouwen onafhankelijk van elkaar tijdens de jaarwisseling door mannen te zijn omsingeld en te zijn aangerand.

Ook zijn sommige vrouwen bestolen. De vrouwen verklaren volgens de politie dat het om mannen met een Noord-Afrikaans uiterlijk gaat. De politie besluit een onderzoeksteam op de zaak te zetten. Dit wordt op 2 januari op de website van de politie gemeld.

3 januari

Op zondag 3 januari maakt de politie in Keulen samen met de landelijke politie bekend dat er ’s ochtends vroeg vijf verdachten zijn gearresteerd wegens aanranding en diefstal.

De vijf mannen, van 18, 19, 21, 22 en 24 jaar oud, werden in de kraag gevat kort nadat zij op het station van Keulen meerdere vrouwen hadden aangesproken en betast. De politie onderzoekt of het vijftal ook betrokken is bij de aanrandingen tijdens de Oud en Nieuwviering.

4 januari

Het gemor op Facebook en Twitter over massale aanrandingen tijdens Oud en Nieuw in Keulen houdt aan en wordt opgepikt door lokale media. De politie besluit dan, vier dagen na de misstanden, om een persconferentie te geven om 14.00 uur in de middag.

Tijdens de persconferentie wordt verteld dat er in de dagen na de jaarwisseling tientallen aangiftes zijn binnengekomen van vrouwen die zeggen te zijn aangerand, bestolen of zelfs verkracht op het plein voor het centraal station van Keulen. Daarnaast zijn er meerdere getuigenissen van personen die de misstanden bevestigen.

Bij hoge uitzondering vertelt de politie dat het in bijna alle gevallen om mannen met een Noord-Afrikaans uiterlijk ging. Door de persconferentie wordt het nieuws door alle landelijke media en enkele buitenlandse media (onder wie Nederlandse) opgepikt en krijgt het landelijke aandacht. Politici en politiebestuurders reageren geschokt op het nieuws.

5 januari

Bronnen bij de politie in Keulen melden aan de lokale krant Rheinische Post dat er meerdere keren is gewaarschuwd voor decriminele groepen in de stad.

Volgens de politie zijn er in Keulen ‘wetteloze gebieden’ waar grote groepen allochtonen de dienst uitmaken. De burgemeester van Keulen, Henriëtte Reker, reageert geschokt en belooft de zaak tot op de bodem uit te zoeken. De verdenking gaat door dit bericht, en door de verklaring van de Keulse politie over verdachten ‘met een Noord-Afrikaans uiterlijk’ in de richting van de criminele groepen die al langer actief zijn rond het station.

6 januari

De aanrandingen in Keulen zijn intussen landelijk en internationaal nieuws. Burgemeester Reker spreekt van ‘schandalige acties’ en bondskanselier Angela Merkel verwacht een ‘hard antwoord van de rechtsstaat’.

Maar volgens de voorzitter van de Duitse politiebond Rainer Wendt zal het niet eenvoudig worden om de daders te bestraffen. De videobeelden zijn onduidelijk, en omdat het om zoveel mogelijke daders gaat, is vervolging volgens Wendt ‘een lastig karwei’.

De verontwaardiging over de gebeurtenissen verandert langzaam in scherpe kritiek in de richting van de politie. Zij zouden te weinig hebben gedaan om de vrouwen te beschermen. Minister van Binnenlandse Zaken, Thomas de Maizière vraagt zich zelfs openlijk af of de politie heeft gefaald.

7 januari

Aan verschillende Duitse kranten wordt een deel van een politierapport gelekt waarin meer wordt verteld over de gebeurtenissen rond de jaarwisseling in Keulen. Uit het rapport ontstaat het beeld van een radeloze politiemacht die niet in staat was om de vrouwen te beschermen. ‘Het waren er teveel op hetzelfde moment,’ schrijft een politieambtenaar. De politie zou geen manschappen hebben gehad om op te treden of om personen te arresteren. Naar aanleiding van het uitgelekte rapport neemt de druk op de politieagenten toe.

Vermoedelijk is dit het moment geweest waarop de agenten zelf hebben besloten het stilzwijgen te verbreken. Aan de krant Die Welt laten betrokken agenten op anonieme basis weten dat er weinig klopt van het officiële verhaal van de politietop. De agenten zeggen wel degelijk op te hebben getreden en zo’n honderd personen te hebben geïdentificeerd en staande te hebben gehouden. Ook zeggen de agenten dat het niet om Noord-Afrikanen, maar om recent aangekomen Syrische asielzoekers ging.

Hiermee neemt de Keulse klucht een bizarre wending. De agenten zelf blijken een hele andere lezing te hebben van de gebeurtenissen dan hun leidinggevenden. Het lijkt er sterk op dat de politietop essentiële informatie probeerde achter te houden, in de hoop de gemoederen te bedaren, maar dat door hun handelen juist het tegenovergestelde resultaat is bereikt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.