buitenland

Wat is de invloed van Saudisch-Iraans conflict op Syrië?

Door Tom Reijner - 05 januari 2016

De Amerikaanse regering probeert al geruime tijd, samen met Rusland en andere belangrijke partijen, de bloedige burgeroorlog in Syrië te beëindigen. Maar Washington is bang dat de opgelopen spanningen tussen Saudi-Arabië en Iran roet in het eten gooien.

De twee kemphanen Saudi-Arabië en Iran zijn belangrijke partijen bij het conflict rond Syrië. De Saudiërs willen dat de Syrische president Bashar al-Assad verdwijnt.

Ze steunen daarom allerlei oppositiepartijen en (radicaalislamitische) rebellengroepen die het opnemen tegen Damascus. De Iraniërs zijn juist een steunpilaar van het Syrische regime.

Kloof

De Amerikaanse president Barack Obama ziet de hoogoplopende spanningen met lede ogen aan: beide landen zijn broodnodig om een oplossing voor het conflict dichterbij te brengen. Zijn pogingen kunnen door de kloof tussen Saudi-Arabië en Iran worden ondermijnd, zeggen Amerikaanse (ex-)officials.

Zij zeggen dat het er allemaal veel moeilijker op wordt. ‘De kansen op vrede worden zienderogen kleiner,’ zegt een overheidsvertegenwoordiger tegen persbureau Reuters. ‘Het is allemaal erg fragiel,’ bevestigt een tweede official. Ook de strijd tegen Islamitische Staat (IS), die de laatste tijd juist steeds meer vruchten afwerpt, lijkt erdoor averij op te lopen.

Scheurtjes

Saudi-Arabië neemt deel aan de door Amerika geleide anti-IS-coalitie. Maar het eens zo innige bondgenootschap tussen de Verenigde Staten en Saudi-Arabië begint scheurtjes te vertonen.

‘Ze spelen een gevaarlijk spelletje,’ zegt weer een andere Amerikaanse official tegen The Washington Post. De sektarische spanningen (sjiieten versus soennieten) in het Midden-Oosten worden er alleen maar door aangewakkerd.

Washington heeft niet kunnen voorkomen dat de Saudiërs in totaal 47 mensen hebben geëxecuteerd, onder wie de sjiitische geestelijke Nimr Baqr al-Nimr. Dat zette kwaad bloed in het overwegend sjiitische Iran. Dagen nadat deze geestelijke ter dood werd gebracht, gingen boze Iraniërs de straat op. De Saudische ambassade werd bestormd en in brand gestoken.

Lager pitje

Daarop besloot Ryiad de diplomatieke banden met Iran te verbreken. Andere landen (de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Sudan) volgden het Saudische voorbeeld gisteren al. Ook Kuweit en Djibouti zetten het contact met de Islamitische Republiek op een lager pitje.

Intussen is de Iraanse boosheid nog niet afgenomen. President Hassan Rouhani zei dat de Saudiërs met het verbreken van de relaties niet kunnen verhullen dat zij een misdaad hebben begaan.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.