buitenland

Welke erfenis laat Luxemburg achter als EU-voorzitter?

Door Thomas Borst - 05 januari 2016

Nederland is de komende zes maanden de voorzitter van de Europese Unie (EU). Nederland neemt de leiding over van Luxemburg, dat afstand doet van het voorzitterschap na een roerige tijd en een flinke uitdaging achterlaat voor Nederland.

De Europese eenheid die de Unie zou moeten uitstralen volgens Nederland, was de afgelopen maanden vaak ver te zoeken. De migratiecrisis zorgde voor grote verdeeldheid tussen de verschillende lidstaten. Wat staat Nederland de komende zes maanden te wachten als EU-voorzitter?

Schengen

De poreuze Europese buitengrens werd het afgelopen jaar door meer dan een miljoen asielzoekers overgestoken. Eenmaal op het vasteland hervatten veel migranten hun tocht te voet. De Balkanlanden werden overspoeld met mensen.

Het Schengen-akkoord dat vrij reizen tussen de Europese lidstaten mogelijk maakt, kwam flink onder druk te staan omdat verschillende lidstaten grenscontroles uitvoerden. Het gastvrije Zweden kondigde maandag aan de grens strenger te gaan controleren door de grote toestroom van asielzoekers.

Om de migratiecrisis op te lossen, kwamen de Europese leiders het afgelopen jaar vaak bij elkaar. Een verdeelsleutel moest de migranten over de lidstaten verspreiden, de komst van elf hotspots moest er voor zorgen dat de asielzoekers beter geregistreerd zouden worden en er werden diverse plannen gepresenteerd om de illegale migratie via zee af te stoppen en mensensmokkelaars aan te pakken.

Kloof

Van de elf hotspots die er moeten komen, werken er slechts twee. En het verdeelplan heeft voor verdeeldheid tussen de verschillende lidstaten gezorgd. Polen, Hongarije, Slowakije en Tsjechië wezen de verdeelsleutel van de Europese Commissie af en waren het niet eens met het asielbeleid. De kloof tussen Oost- en West-Europa is nog altijd niet gedicht.

Een akkoord dat de EU met Turkije sloot over de bewaking van de buitengrens, opvang en registratie van meer asielzoekers kostte in totaal drie miljard euro en de Turken mogen visumvrij door Europa reizen. De onderhandelingen over een EU-lidmaatschap van Turkije gaan verder tijdens het Nederlandse voorzitterschap.

Rusland

Een ander punt waar Nederland het komende halfjaar veelvuldig mee te maken zal krijgen, zijn de economische sancties tegen Rusland. In december werden die met een halfjaar verlengd. Officieel zegt de EU dat de sancties pas worden ingetrokken als de Russen mee zullen werken aan een vreedzame oplossing in Oost-Oekraïne, maar ondertussen lijken steeds meer lidstaten bereid een deel van de maatregelen op te heffen.

Ook zal er in 2016 meer duidelijkheid komen over de rol van Groot-Brittannië binnen de EU. Premier David Cameron onderhandelde de afgelopen maanden over vier eisen voor een hervormde EU. In december zei hij ‘echte vooruitgang te willen boeken’. Voor 2017 wordt er in Groot-Brittannië een bindend referendum georganiseerd waarin de Britten zullen oordelen over de positie binnen de EU.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.