Afshin Ellian Afshin Ellian

De twee manieren om een eind te maken aan de strijd in Syrië

Door Afshin Ellian - 04 januari 2013

In Syrië zijn binnen anderhalf jaar zestigduizend doden gevallen. Wat een moordpartij!

In Syrië zijn binnen anderhalf jaar zestigduizend doden gevallen. Wat een moordpartij!

Burgers worden op alle mogelijke manieren gedood: onthoofdingen, executies, bombardementen, et cetera. De humanitaire ramp in Syrië is hartverscheurend. Wie een beetje beschaving heeft, mag deze ramp niet negeren.

Beklaagd

Op deze plek heb ik vaak aandacht besteed aan Syrië. Ik heb me zelfs beklaagd over het gebrek aan aandacht voor deze zaak.

Dat was in het begin het geval. Nu is het anders. De beelden uit Syrië dringen razendsnel tot de wereld door. Maar wat voor nut heeft dat? Wat moet de wereld met de burgeroorlog in Syrië? Een burgeroorlog eindigt niet vanzelf. Er zijn twee manieren om een burgeroorlog te beëindigen.

Balkanoorlog

Andere landen kunnen dit doen. Dit is mogelijk als landen gaan dreigen met geweld en bereid zijn dat geweld daadwerkelijk toe te passen.

De Balkanoorlog is uiteindelijk ook beëindigd doordat de Amerikaanse regering geweld toepaste.

In het geval van Syrië is geen enkel land – gelet op de regionale complexiteit – bereid om militair op te treden tegen de strijdende partijen. Wie moeten worden gebombardeerd? Moeten andere landen de salafisten aan de macht brengen?

Verdeeld
Bij de Syrische burgeroorlog is een gewelddadige reactie van de internationale gemeenschap uitgesloten. Andere landen zijn te verdeeld. Daarbij moeten we denken aan de afwijkende houding van Rusland en China. Hoewel Rusland president Bashar al-Assad niet langer van harte steunt.

En Assad vertrouwt de Russen niet langer. Rusland heeft naar alle waarschijnlijkheid geen noemenswaardige invloed meer op het Assad-regime. Waarom blokkeert Rusland dan alle maatregelen tegen Assad?

Iran

De Russische regering is bang dat als het Westen de mogelijkheid wordt geboden om in een Arabisch land op te treden, de westerlingen ook in andere gebieden militair willen optreden. Dan is het de beurt aan het islamitische Iran.

Rusland is dus tegen een regimeverandering via de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het gaat Moskou niet meer om het behoud van Assad, maar om het behoud van het soevereiniteitsprincipe.

Alleen een wonder kan de internationale impasse rond de Syrische burgeroorlog doorbreken. Maar aan wonderen hebben de Syriërs niets. Er zijn al te veel doden gevallen. En er zullen nog meer doden vallen.

Overwinning

De tweede manier waarop een burgeroorlog tot een beslechting komt, is een duidelijke overwinning door een der partijen.

Een paar weken geleden heeft de Amerikaanse regering de oppositionele coalitie van Syrië erkend. Ook de belangrijkste Europese landen hebben de oppositie als legitieme vertegenwoordiger van het Syrische volk erkend. Deze erkenning maakt voor de Amerikanen de weg vrij om meer wapens aan Syrische opstandelingen te geven.

Wat is het Westen van plan met deze onvoorspelbare en nogal gevaarlijke oppositie van Assad? Wat wil het Westen bereiken?

Inkapseling

De westerse strategie, voor zover van een strategie kan worden gesproken, is het streven naar inkapseling van de islamisten in Syrië en elders. Dat doet het Westen sinds de Iraanse revolutie. Tot nu toe tevergeefs. Het is zeer de vraag of deze strategie wel in Syrië zal werken.

Is er nog een uitweg voor Assad? Nee, hij wil in Syrië blijven en doorvechten tot de laatste man. Assad gaat niet weg.

Hij kan nog wel een eigen landje oprichten. Dan wordt Syrië opgedeeld in twee regio’s: een regio voor alevieten, christenen en druzen, en een regio voor de rest, de meerderheid van de Syriërs. De ministaat van Assad kan niet langer op Iran rekenen. Op wie deze staat van minderheden dan zou moeten rekenen? Inderdaad, dit is ironisch: de joodse staat.

Logica

De ministaat van Assad moet het panarabisme – de steun aan Hezbollah en de vriendschap met Iran – vaarwel zeggen.

Maar is Israël bereid om een ministaat van de Syrische minderheden te steunen? Daardoor zou Israël in oorlog komen met die andere staat van Syrië. En daar hebben de Israëliërs helemaal geen zin in.

Er bestaat geen logica meer in het Midden-Oosten. De burgeroorlogen worden niet echt gepland. Ook het einde van een burgeroorlog is niet te plannen. Maar in het Midden-Oosten is alles mogelijk.

Weer gaat in het Midden-Oosten een staat ten onder aan chaos, anarchie en fanatisme.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.