Fred Sengers

Weg met de verdeeldheid: laten we blij zijn met de Chinezen

Door Fred Sengers - 30 januari 2014

Binnenkort zal China de Verenigde Staten voorbijstreven als belangrijkste economie ter wereld. In plaats van de Chinezen gezamenlijk te verwelkomen, vormen de landen van de Europese Unie een totaal verdeelde handelspartner.

China is een kans, maar ook een bedreiging. De Chinezen zijn een partner, maar ook een concurrent. Als je in een goede bui bent, zou je zeggen dat het rapport van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (AIV) ‘genuanceerd’ is.

Maar evengoed kun je zeggen dat het prutswerk is. Alleen de vakjes waarin bewindslieden het gewenste antwoord kunnen aanvinken, ontbreken nog.

In opdracht van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie schreef de AIV een advies over de gevolgen van de opkomst van China voor Nederland. De belangrijkste uitkomsten zijn dat de Nederlandse regering zich sterk moet maken voor een Europees handelsbeleid tegen China, ook als dat ingaat tegen het Nederlands belang.

Alerter

Europese landen hebben zich te vaak verdeeld getoond, omdat landen zich door hun eigen kortetermijnbelang laten leiden.

Tegelijkertijd moet de overheid waakzaam zijn tegenover de overdracht van Nederlandse kennis en technologie, omdat het er niet toe mag leiden dat vitale sectoren van de Nederlandse economie de internationale concurrentiestrijd gaan verliezen.

Het advies spoort de overheid aan alerter te zijn pogingen van China om ‘via investeringen vitale onderdelen van de infrastructuur van Europese landen (waaronder Nederland) in handen te krijgen’. De AIV noemt daarbij communicatienetwerken en havenfaciliteiten.

Het kabinet zou voorgenomen bedrijfsovernames door buitenlandse partijen moeten toetsen op nationaal belang en nationale veiligheid.

Voortouw

China heeft geen diplomatieke of militaire ambities om wereldleider te worden, zegt de AIV, maar China’s assertievere opstelling op het wereldtoneel kan wel leiden tot spanningen en mogelijk tot oorlog. Nederland heeft daarop geen invloed, maar de Verenigde Staten wel.

Daarom moet Nederland het voortouw nemen om samen met de Amerikanen een gezamenlijke Azië-strategie te ontwikkelen.

Hoewel de Verenigde Staten zich steeds meer op Azië concentreren, minder interesse hebben in de trans-Atlantische band, waardoor Europa vaker zijn eigen boontjes moet doppen.

Nummer twee

Ik vat het even samen: Nederland moet samenwerken in Europa, maar tegelijkertijd zijn nationale belangen nastreven. China wil niet de baas spelen, maar veroorzaakt mogelijk een militair conflict. En we moeten met Amerika optrekken, hoewel dat land steeds minder in ons is geïnteresseerd.

Wat moet je als bewindspersoon met zo’n advies? In een hele diepe la, zou ik zeggen en de volgende keer even opletten aan wie je de opdracht geeft. Laten we vaststellen dat Amerika de grootste economie ter wereld is. China heeft zich de afgelopen decennia opgewerkt tot nummer twee.

Zonnepanelen

De 28 landen die samen de Europese Unie vormen, zijn gezamenlijk het grootste handelsblok ter wereld. Ware het niet dat de EU-landen zich helemaal niet als blok opstellen. Het is ieder voor zich en de samenwerking met de Europese Commissie laat te wensen over – zoals de kwestie over de importheffingen voor zonnepanelen hebben bewezen.

De Chinezen zouden de handelsbetrekkingen met de EU dolgraag aanhalen, maar zijn verbijsterd over de verdeeldheid en weten niet met wie ze zaken moeten doen.

Wederzijds belang

Eind maart brengt de Chinese president Xi Jinping een bezoek aan de EU-top van Europese regeringsleiders. Laten we daar nou eens proberen met één mond te spreken en zaken te doen met het land dat binnenkort de belangrijkste economie ter wereld is. En laten we blij zijn als Chinese bedrijven zich hier inkopen.

Hoe meer de Chinese economie zich vervlecht met die van Europa, hoe groter het wederzijds belang dat het in beide economieën goed gaat.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.