Arendo Joustra

Russische provocatie? Europa mengde zich als eerste in Oekraïens conflict

Door Arendo Joustra - 03 maart 2014

Rusland beschouwt zichzelf nog steeds als grootmacht, dus zo vreemd is het niet dat het land de havens op de Krim wil veiligstellen. Europese politici die Poetin provocaties verwijten, zijn vergeten dat zij het zelf waren die zich met het Oekraïense conflict zijn gaan bemoeien.

Uiteraard valt te hopen dat de tijdelijke Oekraïense regering de soldaten in de kazernes houdt. Want anders valt de ramp niet de overzien.

Maar wat in het Westen te weinig wordt gezien, is dat Rusland alle reden had zijn belangen op de Krim veilig te stellen. Ook al wordt dit uitgelegd als provocatie.

Onderhandelingstafel

De vraag is wie eigenlijk met provoceren is begonnen. Het zijn Europese ministers en volksvertegenwoordigers geweest die zich hebben gemengd in de binnenlandse politieke strijd die in Oekraïne woedde. Duitsland, Polen en Frankrijk bemiddelden vervolgens bij een akkoord tussen de oppositie en president.

Gesteund door dit succes, verjoegen oppositie en demonstraten de wettig gekozen president. Er klonk geen protest uit Europa, hoewel de president een paar uur eerder nog aan de onderhandelingstafel zat en in 2010 aan de macht was gekozen door verkiezingen die door Europese waarnemers goedkeurend als ‘democratisch’ waren bestempeld.

Slag in het gezicht

Op de provocatie van de Europese bemoeienis volgde de provocatie van de nieuwe tijdelijke regering en het parlement in Kiev.

Op de dag dat de president moest vluchten, namen zij een wet aan die de Russische taal haar officiële status ontnam. Een slag in het gezicht van een derde van de bevolking van de Oekraïne.

Genoeg redenen voor Rusland om zich zorgen te maken over de richting die het nieuwe bestuur in de Oekraïne hoofdstad is ingeslagen. Daarbij moet worden bedacht dat een constante in de Russische geschiedenis het streven naar ijsvrije havens is.

Nu de ijsvrije haven- en marinestad Kaliningrad aan de Oostzee inmiddels is omsingeld door de NAVO-lidstaten Polen en Litouwen, is het belang van Sebastopol op de Krim alleen maar toegenomen.

Grootmacht

Dat Rusland die basis van de Zwarte Zeevloot wil veiligstellen, valt dus te begrijpen, zeker gezien de instabiele en anti-Russische sfeer in Kiev.

Zonder basis op de Krim heeft Rusland, dat zichzelf nog steeds als grootmacht beschouwt, geen toegang tot de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. Met de vorige president hadden de Russen een afspraak dat de vloot daar tot 2042 mag blijven.

Wie verbaasd is over de Russische acties het afgelopen weekeinde, kent zijn geschiedenis niet. Wie verwacht dat Rusland snel zal inbinden evenmin.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.