Fred Sengers

Chinese koopjesjacht in Griekenland bedreigt positie Rotterdam

Door Fred Sengers - 26 juni 2014

China is op koopjesjacht in het noodlijdende Griekenland. En dat betekent gevaar voor de positie van Nederland als distributieland

Afgelopen week bracht de Chinese premier Li Keqiang een bezoek aan het Verenigd Koninkrijk en Griekenland. U hebt er in de Nederlandse media helaas weinig tot niets over kunnen lezen.

Dat is jammer. Niet alleen sloot China baanbrekende handelscontracten ter waarde van 17,5 miljard euro voor de bouw van een Chinese kerncentrale en hogesnelheidslijnen in Engeland; Li’s bezoek aan Griekenland was van grote betekenis voor de toekomst van de haven van Rotterdam.

Intentie

De omvang van de overeenkomsten die de Chinese handelsdelegatie in Athene met een handtekening bekrachtigde was misschien niet indrukwekkend (er werden voor 2,7 miljard euro aan contracten gesloten op het gebied van scheepsbouw en de levering van olijfolie). Veel belangrijker was dat China de intentie uitsprak om grote investeringen in de Griekse infrastructuur te doen.

Beide landen overwegen de oprichting van een gezamenlijk investeringsfonds om wegen en spoorlijnen te kunnen aanleggen. China brengt een bid uit voor de aanleg van een nieuw vliegveld op Kreta, heeft belangstelling om het Atheense internationale vliegveld te kopen, overweegt het Griekse energienetwerk over te nemen, heeft een oogje op de Griekse spoorwegen en wil een minderheidsbelang in de haven van Piraeus uitbreiden tot een meerderheidsbelang.

Suezkanaal

De Europese Unie is de grootste afzetmarkt voor Made in China. De Chinezen hebben natuurlijk ook gezien dat Griekenland het eerste EU-land is dat de grote containerschepen tegenkomen als ze het Suezkanaal hebben verlaten.

Niet voor niets noemden Li en de Griekse president Antonis Samaras in een gezamenlijke verklaring Piraeus de ‘Gateway to Europe’.

Dit is de slogan die Nederland al decennia lang gebruikt. En dat geeft precies aan waar de schoen wringt.

Thessaloniki

Sinds de Chinese staatsrederij Cosco in 2008 voor 500 miljoen euro een belang nam in de Griekse haven, groeide de overslag in Piraeus met 15 procent per jaar.

De realiteit is dat Warschau, Praag of Boedapest momenteel sneller en goedkoper vanuit Rotterdam zijn te bereiken. Maar als de distributie vanuit Griekenland naar het achterland verbetert, kan dit de belangrijkste haven voor de Balkan en Midden-Europa worden.

En daar blijft het niet bij. Cosco overweegt zich in een tweede Griekse haven in te kopen: Thessaloniki. In Griekenland zijn momenteel goede zaken te doen, want de regering wordt door de EU en het IMF gedwongen om staatseigendommen te privatiseren.

De Chinezen hebben dit feilloos door. Omdat ze zelf de containers meebrengen, is iedere Chinese investering in Europese infrastructuur een potentiële moneymaker.

Betuwelijn

Grote vraag is natuurlijk wat Nederland hier tegenover kan stellen. Ten eerste moet de aansluiting van de Betuwelijn op het Duitse spoorwegnet echt worden versneld. Het is onbestaanbaar dat goederentreinen vanuit de Rotterdamse haven staan te wachten voor deze flessenhals.

We laten ons nu al zeven jaar piepelen door de Duitse havenlobby en nog steeds is er geen spade de grond in. De nieuwste planning is dat de aansluiting in 2022 gereed is. Dan hoeft het niet meer.

Maar er is nog iets. Nederland moet zijn terughoudendheid voor Chinese investeringen laten varen. Begin dit jaar schreef de Adviesraad Internationale Vraagstukken in opdracht van de overheid een advies over de gevolgen van de opkomst van China voor Nederland.

Specifiek

De raad spoort de overheid aan alert te zijn op pogingen van China om ‘via investeringen vitale onderdelen van de infrastructuur in handen te krijgen’. De AIV noemt daarbij specifiek havenfaciliteiten.

Het tegendeel is waar. Hoe meer de Chinese economie zich vervlecht met die van Europa, hoe groter het wederzijds belang dat het in beide economieën goed gaat. De Grieken hebben dat heel goed gezien

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.