Rik Kuethe

Duitsland moet niet zielig doen: spionage is van alle tijden

Door Rik Kuethe - 11 juli 2014

Duitsland doet bijzonder zielig wat betreft het afluisteren door de Amerikanen. De Amerikaanse nieuwsgierigheid is er niet zomaar, daar gaat natuurlijks iets achter schuil.

John le Carré had het niet zo kunnen bedenken. De stationchief van de CIA in Berlijn uitgewezen uit de Bondsrepubliek.

Toch is dat wat deze week gebeurde nadat in Duitsland een dubbelspion die voor de Amerikanen werkte ontmaskerd was en een tweede daar ernstig van verdacht wordt.

Onhandig

De irritatie daarover komt bovenop die welke vorige jaar ontstond door de onthullingen van Edward Snowden; zelfs het mobiele telefoontje van bondskanselier Angela Merkel bleek afgeluisterd te worden.

Dat laatste was onhandig vanwege de grote symbolische waarde, hier deed de eerste wet van het spionagebedrijf zich gelden dat je ervoor moet zorgen om niet gepakt te worden.

Zielig

Gezegd moet worden dat de Duitsers nu wel bijzonder zielig doen. Ze lijken zich met een zeker welbehagen in een slachtofferrol te wentelen. Spionage is het één na oudste beroep ter wereld en doet in smoezeligheid niet voor het alleroudste onder.

Kortom een verschijnsel van alle tijden. Ook NAVO-bondgenoten, denk eens aan de Fransen, bewegen zich graag zonder toegangskaartje in de spiegelzalen en de donkere krochten van een geallieerde.

Kantelpunt

Er is iets veel belangrijkers aan de hand dat de Amerikaanse nieuwsgierigheid kan verklaren en zelfs billijken.

Het belangrijkste – en lang niet genoeg onderkende – kantelpunt in de bondgenootschappelijke betrekkingen kwam in het voorjaar van 2003 toen Duitsland in de Veiligheidsraad tegen oorlog in Irak stemde en daarmee voor het eerst sinds de oprichting van de NAVO (1949) lijnrecht tegen overwinnaar en beschermheer de Verenigde Staten inging.

Bondgenoot

De komst van Barack Obama, die in 2008 nog als de nieuwe Messias, werd ingehaald in Berlijn, leek even de breuk te kunnen helen. Maar tegenwoordig zijn hij en de Russische president Vladimir Poetin ongeveer even populair in de Bondsrepubliek.

Duitsland als hondstrouwe bondgenoot bestaat niet meer. Daardoor wordt het als jachtterrein voor spionnen juist weer een stuk aantrekkelijker.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.