Robbert de Witt

Tweedeling in Oekraïne blijft als separatisten worden verslagen

Door Robbert de Witt - 04 september 2014

Europese landen weten niet hoe om te gaan met het geraffineerde spel van Vladimir Poetin. Zij lijken voorbij te gaan aan wat de Oekraïners zelf willen. Maar wat is dat eigenlijk?

Dat Poetin zo kort voor de NAVO-top plots met een zeven-punten plan voor vrede in Oekraïne komt, past in het geslepen diplomatieke spel van de Russische president.

Na elke provocatie en doorzichtige Russische bemoeienis, doet Poetin weer alsof hij streeft naar een oplossing. Om vervolgens nog een stapje verder te gaan.

Bevroren conflict

Zoals Hans Crooijmans deze week in Elsevier schrijft: Poetin heeft in een half jaar tijd een voor hem vrijwel hopeloze stelling succesvol omgebouwd in een sterke positie. Want waar Oekraïne begin dit jaar leek over te lopen naar het Europese kamp, is de uitkomst van de bloedige oorlog nu allerminst zeker.

NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen merkt terecht op dat Rusland het liefst een ‘bevroren conflict ziet in Oekraïne – alles beter dan dat het buurland dat historisch zo nauw verbonden was met Rusland ook in het westerse kamp terechtkomt.

Minachting

Europese landen lijken niet te weten hoe om te gaan met dit geraffineerde spel van Poetin. Op de NAVO-top in Wales moet het signaal worden afgegeven dat de NAVO wel degelijk in staat is om de agressieve Russische woorden en daden te beantwoorden.

Veel stevige uitspraken dus – minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans gaf afgelopen dinsdag in ElseviersH.J. Schoo-lezing al een schot voor de boeg : ‘Een slappe houding van onze kant zal leiden tot nog meer minachting van president Poetin.’

Achteloos

En er zullen plannen worden gelanceerd om ‘het Russische gevaar’ in te dammen: een nieuwe, snelle reactiemacht, en NAVO-bases in voormalige Oostbloklanden die vrezen voor nieuwe onderdrukking door Moskou – Polen, Roemenië, en de Baltische staten.

Sommige NAVO-landen pleiten er zelfs voor om ook Oekraïne lid te maken van de NAVO, zoals eerder dit jaar door sommigen achteloos werd gewapperd met een EU-lidmaatschap voor Oekraïne.

Tweedeling

De vraag die echter weinig wordt gesteld: willen de Oekraïners dat zelf wel? Het land is sinds de onafhankelijkheid in 1991 hopeloos verdeeld over de vraag of het meer bij het Westen of bij Rusland thuishoort. Pro-Russische en pro-westerse regeringen wisselden elkaar af, de ene helft van de bevolking ziet een toekomst in Europa, de andere helft blijft liever aan de hand van Moskou.

Alle antiPoetin-retoriek ten spijt: als de regering in Kiev met westerse steun wel in staat blijkt de separatisten te verslaan, is deze diepe tweedeling in het land natuurlijk allerminst verdwenen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.