Eric Vrijsen

Turkije toont zich weinig dankbaar voor Nederlandse Patriot-steun

Door Eric Vrijsen - 01 oktober 2014

Duur Nederlands luchtafweergeschut beschermt de Turkse miljoenenstad Adana. In plaats van dankbaar te zijn, toont Turkije zich een slechte gastheer.

Zo’n 250 militairen staan met drie van de vier Nederlandse Patriotsystemen al bijna twee jaar in het zuiden van Turkije. Zij beschermen de miljoenenstad Adana aan de zuidgrens van Turkije tegen een eventuele raketaanval vanuit Syrië.

De Turken zijn hier enorm mee geholpen, want het bewind van president Recep Tayyip Erdogan bemoeit zich volop met de oorlog in Syrië. Het is een publiek geheim dat IS wordt gefinancierd met oliesmokkel via Turkije.

Het zou zomaar kunnen dat de in het nauw gedreven Syrische dictator Bashar al-Assad of een krijgsheer die pardoes raketten in handen krijgt, een aanval lanceert. In juli hebben we in Oost-Oekraïne gemerkt hoe plotseling zoiets kan gaan.

Turkije heeft zelf geen Patriots, maar de trouwe NAVO-bondgenoten Verenigde Staten, Duitsland en Nederland bieden hulp. Patriots schieten een vijandelijke raket met grote precisie uit de lucht, zodat alle brokstukken op een ongevaarlijke locatie neerkomen.

Peperduur

Officieel kost die inzet de Nederlandse belastingbetaler 30 miljoen euro per jaar. Maar de werkelijke kosten zijn hoger. Door het stoffige klimaat en doordat de systemen continu draaien, is de hightechapparatuur volledig uitgewoond. Tot 1 januari houden ze het nog vol, maar dan moeten ze terug naar Nederland voor een peperdure revisie.

De Turken hebben zelf geen kosten. Zij hebben alleen het terrein – dicht bij de luchtmachtbasis Incirlik – een beetje vlak gemaakt en een zandweggetje aangelegd.

Genocide

Donderdag vergadert de Tweede Kamer over de militaire missie in Irak. Het kabinet wil in samenspraak met de Amerikanen zes F-16’s sturen voor bombardementsvluchten, om de islamitische terreur te beëindigen en genocide te voorkomen. Alle fracties, met uitzondering van SP en Partij voor de Dieren, zijn vóór deze missie.

Eén ding bleef tot nu toe onbesproken: waarom moeten die F-16’s opereren vanuit Jordanië? Vanwege die kostbare Patriotmissie had NAVO-partner Turkije de Nederlanders toch onmiddellijk moeten uitnodigen om te werken vanuit Incirlik, waar Turkse F-16’s staan?

Bronnen op het ministerie van Defensie zeggen dat Jordanië net zo dicht bij het operatiegebied ligt als Incirlik. Maar als je op de kaart kijkt, is dat hoogst twijfelachtig. Amerikaanse media melden dat zelfs de US Air Force niet welkom is in Turkije.

Krachtig protest

Minister Frans Timmermans (PvdA, Buitenlandse Zaken) wimpelt doorgaans alle kritiek op Turkije weg. Hij zal donderdag niet toegeven dat Turkije botweg weigerde om de NAVO-verplichting van host nation support te bieden.

Het past de Tweede Kamer om een krachtig protest te laten horen tegen dit gebrek aan Turkse gastvrijheid. Dat kan door te eisen dat die Patriotsystemen niet pas op 31 december, maar onmiddellijk terugkomen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.