Jelte Wiersma

Frans Timmermans vermalen door Brusselse logica over plastic zakjes

Door Jelte Wiersma - 22 november 2014

Eerste vicepresident Frans Timmermans (PvdA) heeft zijn eerste strijd tegen Brusselse regels verloren. De logica van de Europese Unie leidt namelijk altijd tot meer regels.

De op zaterdag 1 november aangetreden Timmermans vond een door de vorige Europese Commissie voorgesteld plastic zakjesverbod een tekenend voorbeeld van doorgeslagen bemoeienis. En dus wilde hij er vanaf. Landen kunnen als ze willen immers zelf wel een verbod afkondigen.

Maar zo werkt het niet. Het Europees Parlement – groot voorstander van een verbod – sloot maandag een overeenkomst met de verantwoordelijke ministers van de 28 Unie-landen om stapsgewijs tot een vermindering van de productie en verkoop van zakjes te komen.

Speelveld

Onder meer Frankrijk en Oostenrijk willen nationaal een verbod invoeren maar vrezen dat niet te kunnen doen wegens Europese regels. Er is immers, deels althans, één Europese economische ruimte. Dat betekent één speelveld voor producten, die aan dezelfde eisen moeten voldoen én vrij verhandelbaar zijn.

Een plastic zakjesproducent zou een zaak kunnen aanspannen en die komt dan uiteindelijk bij het Europees Hof voor Justitie in Luxemburg. Dat Hof heeft een traditie van het zo Europees mogelijk uitleggen van politieke afspraken tussen de Unie-landen. De zorg van Frankrijk en Oostenrijk is dan ook gerechtvaardigd.

Landen die van de zakjes af willen, zijn daarom genoodzaakt op Unie-niveau afspraken te maken. En dat gebeurde ondanks Timmermans’ verzet dan ook.

De afspraken zijn minder rigide dan eerst voorgesteld maar geven Unie-landen de zekerheid dat nationaal de productie en verkoop kunnen worden beperkt of verboden.

Dreiging

Timmermans stond er bij en kon niets anders doen dan zijn verzet staken. Het zal voor hem een harde les zijn. Europese regels, jurisprudentie en de dreiging van uitspraken door het Hof en andere afspraken maken dat meer Europese regels soms onvermijdelijk zijn om iets op nationaal niveau te regelen.

Dit is vooral het gevolg van de Europese economische ruimte. Want ruim uitgelegd, en dat doet het Hof, valt bijna alles onder de vrije markt: producten, arbeid, transport enzovoort.

Aardige paradox: Nederland wil juist een ruimere vrije markt (Europese economische ruimte) en minder Europese regels. Voor dat laatste stuurde het kabinet Timmermans naar Brussel.

Maar een steeds vrijere Europese markt leidt door de logica van de Unie onvermijdelijk tot meer Europese regels. Timmermans is dan ook met een bijna onmogelijk opdracht opgezadeld.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.