Jelte Wiersma

Kabinet: houd bemoeizuchtige Duitsers en Fransen buiten de deur

Door Jelte Wiersma - 13 november 2014

Nederland dreigt weer een beetje bewegingsvrijheid te verliezen. Duitsland en Frankrijk willen de Europese Commissie ertoe bewegen maatregelen te nemen tegen Nederland wegens de gunstige belastingtarieven voor grote bedrijven. Jeroen Dijsselbloem en Eric Wiebes moeten dit onheil afwenden.

Wat een pech. De op zaterdag 1 november aangetreden voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker blijkt als premier van Luxemburg belastingdeals te hebben gemaakt met grote bedrijven. In ruil voor gunstige tarieven vestigden bedrijven zich in het Groothertogdom.

Luxleaks

Dat was voordelig voor de bedrijven en voor de staatsfinanciën en werkgelegenheid in Luxemburg. Juncker handelde dan ook verstandig want in het belang van zijn land.

Maar toen onlangs details van Luxemburgse deals uitlekten – Luxleaks genoemd – zei hij dat het juridisch niet fout, maar wel onethisch was. Hoezo, onethisch? Een premier van een land heeft de belangen van zijn land te verdedigen.

Oprisping

Voor Nederland komt Junckers verlate ethische oprisping bijzonder slecht uit. Nederland blinkt uit in het maken van belastingdeals met grote bedrijven. Zij krijgen van tevoren te horen hoeveel ze moeten betalen.

En omdat Nederland belastingverdragen heeft met meer dan negentig landen – meer dan welk land ook – hoeven de bedrijven over hun activiteiten in die landen geen winst- en/of omzetbelasting te betalen. Ze mogen alles via Nederland laten lopen.

Mooi voor Nederlandse advocatenkantoren, banken en alle bedrijven die faciliteren zoals it-, schoonmaak-, en cateringfirma’s. En voor de staatsfinanciën.

Iedereen profiteert. Bedrijven die belastingafspraken maken, houden meer winst over. Zo blijft geld over om te investeren, wat economische groei aanjaagt. En het komt ten goede aan eigenaren en aandeelhouders, zoals pensioenfondsen. Maar ook kleine beleggers en het personeel van zulke bedrijven profiteren.

Schaamte

De kwalificatie ‘belastingparadijs’ leidt bij sommige Nederlandse politici en journalisten tot schaamte. Maar het zou natuurlijk tot trots moeten leiden.

Binnen Nederland bestaat weerstand – vooral van linkse partijen – tegen lage belastingen. Maar tot nog toe hebben opeenvolgende ministers en staatssecretarissen van Financiën van VVD-, PvdA- en CDA-huize die interne druk kunnen weerstaan.

Sterker nog, zij wisten ook Duitsland en Frankrijk succesvol tegenspel te bieden. Deze landen willen af van belastingdeals. Zij willen helemaal geen belastingconcurrentie tussen landen om de tarieven te kunnen verhogen.

Illegaal

Maar of het Nederland lukt de druk te blijven weerstaan, wordt steeds twijfelachtiger. Onder Duitse en Franse druk beschouwt de Europese Commissie gunstige belastingtarieven voor grote bedrijven sinds afgelopen zomer als illegale staatssteun. Tegen Nederland, Luxemburg en Ierland lopen al onderzoeken.

Het is te vrezen dat het net zo zal gaan als met Zwitserland, dat zijn bankgeheim onder buitenlandse en binnenlandse druk moest opgeven. Buitenlandse mogendheden zullen altijd hun wil proberen op te leggen. Nederlandse politici hebben al honderden jaren blijkt gegeven de capaciteiten te bezitten om aan die wil te ontsnappen. Al bleek dat de afgelopen decennia helaas weleens te weinig.
Het is te hopen dat Dijsselbloem en Wiebes wel over die capaciteiten beschikken. Zij moeten in het belang van Nederland in elk geval alles doen wat ze kunnen om dit naderende onheil af te wenden.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.