Ruben Brekelmans

Zo kun je topstudenten voor de klas krijgen

Door Ruben Brekelmans - 11 november 2014

Op Harvard solliciteert één op de vijf studenten als leraar via Teach for America. In Nederland willen de meeste topstudenten niet voor de klas. Wat kunnen wij leren van Teach for America?

Vanaf 2016 dreigt een structureel lerarentekort in Nederland. Tot die tijd trekt het kabinet 150 miljoen euro uit om drieduizend jonge leerkrachten voor het onderwijs te behouden. Dat is 50 duizend euro per leraar. In achterstandswijken en op het VMBO is het al jaren moeilijk om goede leraren te vinden. De meeste topstudenten mijden het onderwijs.

Op Harvard solliciteren studenten nu al volop voor een baan na de zomer. Net als in Nederland zijn banken, advies- en advocatenkantoren onverminderd populair. Er is één groot verschil. Meer dan twintig procent van de Harvard-studenten solliciteert als leraar.

Teach for America

Ze solliciteren niet direct op een basisschool of middelbare school, maar bij de organisatie Teach for America. Het is een intensief selectieproces, waarin studenten worden beoordeeld op leiderschap, stressbestendingheid en doorzettingsvermogen. Tachtig procent van de Harvard-studenten valt af. De rest krijgt een vijfweekse zomercursus. Ze gaan daarna direct aan de slag als leraar in een achterstandswijk, voor een periode van minstens twee jaar.

Wat maakt Teach for America zo succesvol dat één op de vijf Harvard-studenten zich aanmeldt? Wat kan Nederland hiervan leren?

Flexibiliteit

De meeste studenten willen niet direct een baan voor het leven. Ze zoeken flexibiliteit en perspectief op een mooie carrièreswitch. Vrijwel niemand wil al op 25-jarige leeftijd ‘vastzitten’, ook niet op een bank of een advocatenkantoor. Maar het leraarschap heeft in Nederland onvoldoende aanzien. Het wordt niet door starters gezien als de ideale start van een maatschappelijke carrière.

Teach of America doorbreekt dit. Door de strenge toelatingseisen staat Teach for America net zo goed op je CV als advieskantoor McKinsey of zakenbank Goldman Sachs. Na twee jaar voor de klas ligt de wereld aan je voeten.

Mijn medestudent Jean is zo’n voorbeeld. Begonnen via Teach for America als leraar in New Jersey, in een achterstandswijk die leek op waar hij zelf opgroeide. Aansluitend deed hij een voorstaanstaande Rechtenstudie en werd hij advocaat. Nu zit hij aan Harvard. De komende jaren wil hij verder in de wetenschap.

Uitdaging

Teach for America appeleert aan een maatschappelijk doel. Zonder goed onderwijs kunnen kinderen uit achterstandswijken niet klimmen op de sociale ladder. Ze worden opgeleid tot armoede. Dit staat haaks op de Amerikaanse droom. Het is één van de grootste maatschappelijke problemen voor de Verenigde Staten.

Deze sociale missie is voor velen de belangrijkste reden om voor Teach for America te kiezen. Mijn medestudent Nicole: ‘als je bij een bank vijf keer zoveel kunt verdienen en in een hip appartement in New York kunt wonen, dan moet je Teach for America als een sociale roeping voelen’.

Studenten die slechts tijdelijk voor de klas staan, zoeken een zo groot mogelijke uitdaging. Ze kiezen de moeilijkste wijken, de moeilijkste scholen, de moeilijkste kinderen. De plekken waar traditionele leraren het niet lang volhouden. Zo vult Teach for America ook nog eens het gat op voor probleemlocaties.

Management

Meer dan de helft van de Teach for America-leraren blijft na twee jaar in het onderwijs. Ze staan nog een tijdje voor de klas, of groeien door tot directeur of beleidsmaker. In Nederland zoeken scholen managers van buiten, die geen affiniteit hebben met onderwijs. Dit leidt nog wel eens tot rampzalige situaties.

Mijn medestudent Stan was twee jaar leraar, maar wilde iets betekenen voor een grotere groep kinderen. Hij richtte een school op voor 12- tot 14-jarigen, die van andere scholen waren weggestuurd of weggelopen. Het werd een groot succes. Stan zegt in de toekomst hoe dan ook in het onderwijs te blijven.

Controverse

Er bestaat controverse rondom Teach for America. Een leraar wordt beter met de jaren. Het is een ervaringsvak. De vijfweekse zomercursus zou onvoldoende zijn studenten voor deze moeilijke taak klaar te stomen.

Onafhankelijke onderzoeken weerleggen dit beeld. Teach for America-leraren krijgen even goede of zelfs betere evaluaties dan traditionele leerkrachten. Bovendien, wat is het alternatief? We zien het in Nederland. Geen topstudenten voor de klas. Lerarentekorten in achterstandswijken. Incapabele onderwijsbestuurders.

Onder de naam Teach for All breidt Teach for America zich uit over de hele wereld, van Brazilië tot Nepal. Ook in België en Duitsland is de organisatie actief, maar nog niet in Nederland.

Voor 2016 moet iemand de handschoen oppakken en Teach for Holland oprichten. Het huidige beleid ziet het leraarschap als een beroep voor het leven. Zo krijg je topstudenten nooit voor de klas.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.