Ruben Brekelmans

Wie durft leiderschap te tonen in discussie over politiegeweld?

Door Ruben Brekelmans - 09 december 2014

Ook op Harvard protesteren studenten tegen het recente politiegeweld tegen zwarte Amerikanen. De onvrede is groot. Lokale leiders binnen politiekorpsen en Afro-Amerikaanse gemeenschappen dienen leiderschap te tonen.

Net als de rest van Verenigde Staten is Harvard in de ban van het recente politiegeweld tegen zwarte Amerikanen. De afgelopen dagen hielden studenten protestacties, met leuzen als ‘Zwarte levens tellen’ en ‘Ik krijg geen adem’.

Harvard-decanen organiseren bijeenkomsten om studenten hun zorgen te laten uiten en oplossingen te bespreken. Ook in de lokale gemeenschap broeit onvrede. Dit weekend waren hier in Boston protestmarsen, begeleid door helikopters en veel agenten. De spanningen zijn voelbaar.

Succesverhalen

Na de dood van Michael Brown en de eerste rellen in Ferguson in augustus, organiseerde Harvard een paneldiscussie met prominente Afro-Amerikanen. De belangrijkste conclusie was dat lokale verschillen erg groot zijn. Niet overal in Amerika staan politie en zwarte minderheden lijnrecht tegenover elkaar.

Volgens Lee Brown, voormalig politiecommissaris en burgemeester van Houston, zijn er ook vele succesverhalen. In die gevallen werkt de politie volgens het idee van community policing.

Daarbij bouwt de politie nauwe banden op met lokale bewoners. Er is wederzijds vertrouwen, mensenlevens zijn heilig. De politie is onderdeel van de gemeenschap en staat niet op afstand.

Stephanie Rawlings-Blake, burgemeester van Baltimore, gaat nog een stap verder. In haar stad, even groot als Rotterdam, beslissen burgers mee over de promotie van politieagenten. Dit stimuleert agenten om te luisteren naar de lokale bevolking.

Bezuinigingen

Mijn medestudent Robert werkte als politieofficier in Londen. Hij vertelt dat bij bezuinigingen vaak het eerst wordt gesneden in uitgaven aan community policing. De opgebouwde banden tussen agenten en bewoners vervagen.

Ook daalt het budget om agenten te werven onder minderheden. In veel steden verandert de bevolkingssamenstelling in rap tempo. De politie moet zich hier continu op aanpassen.

Community policing is bijna onmogelijk in steden als Ferguson, waar Afro-Amerikanen 67 procent van de bevolking uitmaken, maar slechts 6 procent van de agenten.

Lichaamscamera’s

Simpele oplossingen lijken niet voorhanden. Obama kondigde aan vijftigduizend agenten uit te rusten met lichaamscamera’s, zodat tegenstrijdige verklaringen als bij de dood van Michael Brown geen belemmering kunnen vormen voor vervolging.

Maar de wurging van Eric Garner werd gefilmd, en de agent wordt niet vervolgd. Camera’s alleen zijn niet genoeg. Beperking van wapenbezit kan het aantal incidenten terugdringen. Maar Obama kreeg strengere wapenwetgeving twee jaar geleden al niet door het Congres – na de recente verkiezingsnederlaag is dit helemaal onmogelijk.

Sociaal kapitaal

Voor aanstaande zaterdag staat een nationale protestmars gepland in Washington. Zon grootschalige demonstratie kan druk uitoefenen op politici om wetten en procedures te veranderen.

Maar de echte verandering moet gebeuren op lokaal niveau. Lokale politiecommissarissen en vertegenwoordigers van zwarte gemeenschappen moeten leiderschap tonen en de dialoog aangaan.

Politie en zwarte bewoners dienen hun banden te herstellen, zelfs onder de huidige onrust. Harvard-hoogleraar Robert Putnam noemt dit het opbouwen van sociaal kapitaal.

Amerika is wereldwijd het toonbeeld van kapitalisme. Maar op het gebied van sociaal kapitaal heeft het nog een lange weg te gaan. Het is aan lokale leiders om het voortouw te nemen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.