Syp Wynia

Hoe Draghi’s ramkoers kloof in eurozone kan verdiepen

Door Syp Wynia - 04 januari 2015

Openlijke onrust in het hart van de eurozone. ECB-voorzitter Mario Draghi wil de geldpers aanzetten. En dat is tegen het zere been van de Duitsers.

De euro zal ons ook dit nieuwe jaar, vijf jaar na het begin van de eurocrisis, geen rust gunnen. De onrust in de zuidelijke eurolanden was al nooit echt weg.

Nu is er bovendien openlijke onrust in het hart van de eurozone: op het kantoor van de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt. En dat kan zijn eigen effecten hebben op de stemming over de euro in noordelijke landen.

Bezwaar

De voorzitter van de ECB, de Italiaan Mario Draghi, heeft tegen de zin van de helft van zijn eigen Frankfurtse directie aangekondigd dat hij staatsleningen van eurolanden gaat opkopen.

Draghi wil, met andere woorden, de geldpers aanzetten. Hij zegt al een tijdje de lage inflatie als een groot probleem te zien en wil nu het wondermiddel van de geldpers inzetten om de waarde van de euro te verlagen.

Draghi’s Duitse, Luxemburgse en – verrassenderwijs – ook zijn Franse collega stemden tegen de aankondiging van hun voorzitter om de geldpers aan te zetten.

Ze maakten daar vooral bezwaar tegen omdat nog niet eens is geregeld volgens welke verdeelsleutel welke staatsschuld gaat worden opgekocht.

Schulden

Hierbij moet worden aangetekend dat als bijvoorbeeld schulden van landen met een hoge staatsschuld – Draghi’s thuisland Italië, met name – zouden worden opgekocht dat voor Italië het prettige neveneffect kan hebben dat de rente daar daalt.

Zo kan zomaar het idee ontstaan dat Draghi niet alleen wordt geleid door zorgen over een lage inflatie, als wel door het idee dat geld in zuidelijke eurolanden als Italië vooral goedkoop moet zijn en blijven. Ook bij alle vorige ingrepen van Draghi was dat niet altijd het doel dat hij opgaf, maar wel het effect.

In de clinch

Met zijn aankondiging de geldpers aan te zetten ligt Draghi niet alleen op ramkoers met de helft van zijn collega-directeuren in Frankfurt, maar ook met enkele andere bestuursleden van de ECB. Draghi ligt al permanent in de clinch met de Duitse centralebankpresident Jens Weidmann.

De Nederlandse centralebankpresident Klaas Knot volgt Weidmann daar niet altijd in, maar nu wel. Ook hun Finse en Luxemburgse collega’s zijn tegen het opkopen van staatsobligaties.

Maar Draghi lijkt zich weinig aan te trekken van die weerstand. Hij zei in december dat de ECB wel vaker belangrijke besluiten had genomen waarmee niet iedereen bij de ECB het eens was. Anders gezegd: als ik een meerderheid heb, dram ik door en noordelijke gevoeligheden zullen mij worst zijn.

Zwakke broeders

De vertrekkende Belgische centralebankpresident Luc Coene, kennelijk een medestander van Draghi, legde dat kort voor Kerst op de Vlaamse televisie nog eens uit.

Een kleine meerderheid van stemmen is misschien niet toereikend om zo’n belangrijk besluit te nemen, zei Coene, maar met een ruime meerderheid is er niets aan de hand. Dat Duitsland en een aantal medestanders worden overstemd, daar zag Coene in het kielzog van Draghi geen been in.

Nu zal het Draghi niet veel moeite kosten om een meerderheid en zelfs een wat ruimere meerderheid aan stemmen binnen te halen voor het aanzetten van de geldpers.

Er zijn zes directieleden en achttien centralebankpresidenten uit de eurolanden en die 24 hebben ieder één stem. Draghi weet zich in redelijke mate verzekerd van een wat ruimere meerderheid. De zwakke broeders zijn de baas in de eurozone.

Coup

De coup van Draghi kan zich al voltrekken op 22 januari, als het algemeen bestuur van de ECB weer bijeenkomt. De vraag is echter of de Italiaan schadevrij zijn zin kan doordrukken tegen de zin van Duitsland, enkele medestanders van Duitsland en misschien ook nog een deel van zijn eigen directie.

Het lijkt mij van niet. Tot dusver werd Draghi de hand boven het hoofd gehouden door de Duitse bondskanselier Angela Merkel, maar het is de vraag of dat zo blijft als hij Duitsland en de Duitsers openlijk bruuskeert.

Inflatie produceren door de geldpers aan te zetten, daar krijgen ze in Duitsland de hik van. Bovendien dringt in dat land langzaam maar zeker door dat je ook al te lang goed kunt zijn en als buurmans gek kunt fungeren.

Draghi neemt dus willens en wetens het risico de tegenstellingen in het eurogebied op te jagen. In Zuid-Europa wordt er al steeds meer gestemd op partijen die afwillen van Merkels begrotingsbeleid. In Noord-Europa zal er steeds meer worden gestemd op partijen die afwillen van Draghi’s geldbeleid.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.