Fred Sengers

China wordt bij buitenlandbeleid niet gehinderd door idealen

Door Fred Sengers - 12 februari 2015

Als praten met de Taliban nodig is om rust in buurland Afghanistan te bereiken, schuwt China de onderhandelingen met moslimextremisten niet.

Een stuwdam met een waterkrachtcentrale in de Kunar-rivier. Een spoorweg die Chaman in Pakistan verbindt met Kandahar in Afghanistan. En een snelweg tussen de Pakistaanse stad Peshawar en de Afghaanse hoofdstad Kabul. China heeft deze week beloofd voor de benodigde financiën en mankracht te zorgen.

Chinese investeringen in infrastructuur in het buitenland komen vaker voor, maar hier gaat het om drie grote projecten in een van de instabielste regio’s in het Midden-Oosten. De Kunar-vallei is berucht vanwege de activiteiten van de Taliban.

Het akkoord over de investeringen werd gesloten tijdens een bijeenkomst in Kabul tussen regeringsvertegenwoordigers van China, Afghanistan en Pakistan. China heeft bondgenoot Pakistan nodig om de veiligheidssituatie in Afghanistan te verbeteren. De Pakistaanse geheime dienst beschikt als een van de weinigen over enige invloed op de Taliban.

Grondtroepen

In december eindigde na dertien jaar vechten tegen de Taliban de NAVO-missie in Afghanistan. Nu het Westen zich terugtrekt, springt China in. De nieuwe Afghaanse president Ashraf Ghani wil na 35 jaar onrust eindelijk vrede in zijn land.

China speelt achter de schermen een belangrijke rol om de strijdende partijen aan de onderhandelingstafel te krijgen. In november werden vertegenwoordigers van de Taliban in het diepste geheim in Peking ontvangen om de mogelijkheid van directe vredesonderhandelingen te bespreken.

De Chinese leiders geloven niet in grondtroepen, bombardementen of drone-aanvallen om de orde te herstellen. Ze hebben gezien dat noch de Russen, noch de NAVO de Taliban met militaire middelen op de knieën hebben gekregen.

Bankroet

China heeft met verbazing aanschouwd hoe het Westen gewapenderhand vrede probeerde te brengen, hoe die missie vastliep in het woestijnzand en hoe de immense militaire operaties in Irak en Afghanistan de Verenigde Staten op de rand van een bankroet brachten.

En ondanks alle goede bedoelingen is Afghanistan geen steek verder nu de NAVO-troepen na dertien jaar de deur achter zich dichttrekken.

De Chinezen zien meer in een chequeboekdiplomatie. Veel goedkoper dan oorlogvoeren – en misschien nog effectiever ook. Dankzij het fenomenale handelsoverschot (51 miljard euro in januari alleen al) heeft China geld genoeg om de loyaliteit van de Taliban te kopen.

Thee

Natuurlijk zien de Chinezen helemaal niets in de Talibanleiders, die door Peking worden beschouwd als een bende ongeciviliseerde godsdienstwaanzinnigen. Maar als onderhandelen met de Taliban nodig is om rust en stabiliteit in Afghanistan te bereiken, dan gaan de Chinezen een kopje thee drinken met de Taliban.

China’s buitenlandbeleid berust niet op ideologische idealen, maar op eigenbelang. China wil geen getroebleerde staat aan zijn grenzen, zeker geen narcostaat en al helemaal geen uitvalsbasis voor moslimextremisten uit de onrustige provincie Xinjiang die in tribale gebieden in Afghanistan worden opgeleid tot jihadisten.

Als daarvoor een zak geld nodig is, dan beschouwt China dat als money well spent.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.