Afshin Ellian Afshin Ellian

Hoe het kwaad zichzelf kan vernietigen in onderlinge oorlog

Door Afshin Ellian - 25 februari 2015

We moeten inzetten op de intensivering en vergroting van de onderlinge oorlog tussen verschillende jihadistische facties. Dit kwaad moet zichzelf vernietigen.

De Islamitische Staat (IS) heeft gekozen voor het sublieme, voor het enthousiasme. Non comparative magnum: het verhevene is volgens filosoof Immanuel Kant datgene wat in absolute zin groot is.

Het is een ernstige activiteit van de verbeeldingskracht en ‘doordat het object de geest steeds weer beurtelings aantrekt en afstoot, en het welgevallen in het verheven niet zozeer positieve lust als wel bewondering en achting bevat, verdient het de benaming negatieve lust.’

Het lijkt volgens Kant op een aandoening, die slechts via de verbeeldingskracht in beweging komt. Dit enthousiasme maakte volgens een andere Duitse filosoof, Hegel een enorme kracht vrij wat fanatisme is. Beide heren hebben het onder meer over de islam. IS wil terug naar het oorspronkelijke enthousiasme en fanatisme van de staatsvorming via de jihadvoering: het wordt dus de Islamitische Staat.

Hegel wees al erop dat la religion et la terreur is het principe van de islam.

Fanatisme

Een islamitische staat op aarde, geconstitueerd naar de zuivere islam, hoe kwetsbaar en symbolisch het moge ook zijn, is een tastbaar resultaat van het fanatisme waarin men duidelijke sporen van het sublieme ziet.

Dat brengt nog meer enthousiasme met zich mee. Het wordt een herbeleving van het eerste moment, het oer-moment van de islam: de vorming van de ummah via recht, politiek en militaire macht. Nog steeds beschouwen de meeste moslims de eerste snelle veroveringen van de islam in de zevende en achtste eeuw als een teken van Allahs wonder in de wereldgeschiedenis.

IS probeert deze passage te verwerkelijken. Overigens dient de Taliban als een voorbeeld voor IS: de snelle opmars van de Taliban in de jaren negentig van de vorige eeuw. Als Amerika ze niet had weggebombardeerd, waren ze wellicht nog steeds aan de macht. De ayatollahs zijn in Iran ook al ruim 35 jaar aan de macht.

Een brug te ver

Het was lang geleden dat de wereld een kalifaat kende. Bij een kalifaat past ook een kalief. Abu Bakr al-Baghdadi werd de kalief, dus het hoogste gezag voor alle moslims. Deze stap was een brug te ver voor alle andere islamisten. De Iraanse leider Khamenei werd ook in het Iraanse nieuws aangeduid als de leider van alle moslims. Dat geldt eigenlijk ook voor de leider van Al-Qa’ida al-Zawahiri. En dan hebben we nog de Amir al-Mu’minin oftewel de Commandant of Prins van de gelovigen in Afghanistan, Mullah Umar. Kortom een circus met diverse wilde dieren.

Vanuit het perspectief van IS bestaat er geen mogelijkheid voor een andere super-leider. Ze kunnen hooguit een emir of een gouverneur zijn, maar geen kalief en beslist geen Amir al-Mu’minin.

IS is nog bezig met de voorbereidingen voor centraal-Azië. Afghanistan speelt daarin een belangrijke rol. De Taliban moeten militair en mentaal veranderen. De missie werd opgedragen aan Mullah Abdul Rauf Khadim. Hij was in 2001 de Taliban-commandant in de stad Herat. In die tijd verbleef Abu Musab al-Zarqawi de latere leider van Al-Qa’ida in Irak, en de voorganger van Al-Baghdadi, in de stad Herat.

Na de komst van Amerikanen werd Mullah Rauf gearresteerd en pas in 2007 uit Guantanamo Bay vrijgelaten. Hij zou stiekem via Iran naar Iraq zijn gegaan en daar kreeg hij de opdracht om de Taliban over te halen met IS samen te werken. Dat is hem niet gelukt. Hij is een week geleden in Afghanistan doodgeschoten.

Identiteit

De leiders van Al-Qa’ida en Taliban zijn nu in gevaar. Het zou niet onlogisch zijn als IS zou besluiten om Mullah Umar en een paar andere Taliban-leider om zeep te helpen om daarna vervolgens  hun eigen mensen op die functies te zetten. IS wil zich niet alleen maar in Afghanistan vestigen.

Zij willen zich immers in de voormalige Aziatische republieken van de Sovjet-Unie gaan nestelen. Dat is een heel groot gebied tussen Rusland en China. Daar bestaat ook nog genoeg voedingsbodem voor IS. Ze worstelen nog steeds met hun identiteit. En die kan IS ze geven.

Daarom investeert IS in de Russisch sprekende moslims. Niet voor niets sprak China volgens diverse media met een vertegenwoordiger van Taliban. Liefst willen ze de Taliban, maar niet IS in Afghanistan, omdat de Taliban een lokaal probleem is. Wat wil IS bereiken met deze omvangrijke strategie?

Uitputtingsoorlog

Als IS in Centraal-Azië voet aan de grond krijgt, zou dat dan voor Rusland een uitputtingsoorlog worden. Dat is geen Tsjetsjenië. Het gaat hier om een heel groot gebied met miljoenen moslims.

In het Midden-Oosten en Noord-Afrika willen ze ook een uitputtingsoorlog organiseren. Het kalifaat wordt dan een vloeibaar en bewegelijk geheel: een afwisseling van inkrimping en uitbereiding van grenzen. Precies om die redenen zijn de leiders van de islamitische landen zoals Egypte en zelfs Saoedi-Arabië buitengewoon ongerust. Ze willen heel graag dat Amerika grondtroepen inzet tegen IS. Dat is een heel slecht idee.

Dit varkentje moeten ze zelf gaan wassen. Het westen moet vooral de luchtsteun en tactische steun geven aan de strijd tegen IS en opkomen voor de bescherming van de burgerbevolking. De Koerden vormen hier een uitzondering. Het is een seculiere staat die alle steun verdient.

De NAVO en Europa moeten zich wel bekommeren op hun eigen gebied inclusief de kusten van Noord-Afrika. De inlichtingendiensten zouden juist nu alle middelen moeten inzetten ter vergroting en intensivering van de onderlinge oorlog tussen verschillende jihadistische facties: Taliban, Al-Qa’ida, ayatollahs, Hezbollah en IS. Dit kwaad moet zichzelf vernietigen.

Laat ze elkaar uitroeien. Het klinkt Machiavellistisch, maar het is rechtvaardig en moreel verantwoord.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.