Afshin Ellian Afshin Ellian

Veilig Europa kan alleen als NAVO Rusland herinnert aan zijn grenzen

Door Afshin Ellian - 30 maart 2015

Rusland is nog altijd een militaire grootmacht. Als het Westen een nieuw Krim-scenario wil voorkomen, moeten miljarden worden geïnvesteerd in defensie. Want alleen met een sterk en slagvaardige NAVO is de veiligheid in Europa te waarborgen.

Niet eerder sinds de val van de Muur waren er zo veel ernstige conflicten als nu. De wereld wordt met de dag onveiliger.

Jemen verkeert in chaos, in Syrië veroverde de alliantie Jaysh al-Fateh, met daarin Al-Qa’ida-gezinden als Al-Nusrah, de Syrische stad Idlib.

Damascus is de hoofdstad van president Bashar al-Assad, Idlib de hoofdstad van Al-Qa’ida en Raqqa de hoofdstad van Islamitische Staat. Ook de situatie in Noord-Afrika is zeer zorgwekkend.  En dan is er nog de Oekraïense burgeroorlog.

Indrukwekkend

Afgelopen week organiseerde het ministerie van Defensie een indrukwekkende conferentie met ruim driehonderd topmilitairen uit NAVO-landen en enkele vertegenwoordigers van militaire moderne industrieën. Ik had de eer om deze conferentie te mogen bijwonen.

Future Force Conference 2015 was een geslaagde veiligheidsconferentie. Ik ga hier niet citeren uit vertrouwelijke gesprekken of toespraken. Desondanks probeer ik enige hoofdzaken aan de orde te stellen die van belang zijn voor de politiek en de burgers.

Ideologische groei

Er zijn grofweg drie veiligheidsvraagstukken voor Europa en haar bondgenoten:

1) De instabiliteit en de burgeroorlogen in islamitische gebieden. Die kunnen op allerlei manieren onze veiligheid beïnvloeden. Er zijn daarom in het afgelopen decennium verschillende militaire operaties en vredesoperaties geweest in de door burgeroorlog geteisterde gebieden.

2) Het terrorisme van eigen bodem. De toename van deze terroristische activiteiten is niet los te zien van de instabiliteit en burgeroorlogen in de islamitische gebieden. Niet de ideologische groei van het islamitische terrorisme, maar de operationele aspecten van het terrorisme zijn nauw verbonden met de instabiele gebieden.

3) De Russische federatie onder leiding van president Vladimir Poetin. Ook dit is een ernstige bedreiging aan het worden voor het NAVO-gebied. De Baltische staten nemen nu de positie in die ooit door West-Berlijn werd ingenomen.

Verstoord

Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie besloot het Westen terecht om Rusland niet als vijand maar als vriend te zien. Daarom werd het land betrokken bij de NAVO. Rusland zou de NAVO niet meer hoeven vrezen.

De Russen mochten aanschuiven en meekijken. Deze verhouding is nu geheel verstoord. De Russische Federatie zit niet meer aan; ze ziet in de NAVO een vijand. Generaals vertelden mij over zeer verontrustende Russische provocaties – militair en op het gebied van inlichtingen – in NAVO-landen.

Supermacht

Ook Scandinavische landen zijn in toenemende mate bezorgd over de Russische houding. Finland, Noorwegen en Zweden staan nog altijd tegen een overmacht van het Russische leger.

Ik wil hier de illusie van het totale uiteenvallen van het Sovjetleger wegnemen. De Russische strijdkrachten zijn nog steeds zeer sterk, goed georganiseerd en uitstekend bewapend. De Russische federatie is in militair opzicht nog altijd een supermacht.

En Europa is voor haar veiligheid nog steeds afhankelijk van die andere supermacht, de Verenigde Staten van Amerika.

Er bestaat geen doctrine voor de omgang met Rusland, de partner die geen partner meer is. Een nieuw Koude Oorlog is een dwaas idee. Daarover is het iedereen het eens.

Pacificatie

Ik vind dat Rusland moet worden beschouwd als een politieke en militaire concurrent – dus niet als een vijand. Daarvoor moeten de NAVO-landen wel bereid zijn om de invloedssfeer van de concurrent te erkennen.

Deze begrenzing moet leiden tot pacificatie en het nemen van verantwoordelijkheid bij het Kremlin. Dit impliceert niet dat de NAVO niet voorbereid hoeft te zijn op militaire confrontaties.

Een concurrent moet niet in de verleiding komen om zich te gedragen als een avonturier. En dit kan op militair gebied leiden tot ongelukken waarvan later iedereen spijt krijgt.

Daarom moet juist de NAVO sterk en slagvaardig zijn om de concurrent aan de grenzen van zijn macht te herinneren. Oftewel: versterk de NAVO.

Slagvaardig

En dat kan alleen als NAVO-landen bereid zijn om hun defensiebegroting uit te breiden. Miljarden moeten worden geïnvesteerd in een slagvaardige en snelle krijgsmacht in diverse NAVO-landen.

Tegelijkertijd moet de NAVO zich bezinnen op de definitie van artikel 5 van het NAVO-verdrag: aanval op één is een aanval op allen. Generaal Philip M. Breedlove, de hoogste militair van de NAVO, vraagt terecht naar een hernieuwde interpretatie van artikel 5.

Een concreet voorbeeld: wanneer Moskou via de Russische inwoners van een Baltische staat een burgeroorlog zou ontketenen, rijst de vraag of hier artikel 5 van het NAVO-verdrag van toepassing is.

Vakantie

Zijn wij dan in oorlog met Rusland? Het gaat hier om het Krim-scenario, waarbij Russische inwoners met behulp van de Russische commando’s de staat hebben overgenomen.

Ja, zou ik zeggen, artikel 5 moet worden geactiveerd als een NAVO-lidstaat slachtoffer wordt van het Krim-scenario. Deze boodschap moet luid en duidelijk aan de Russische federatie worden overgebracht. Anders maakt de concurrent, Rusland, een verkeerde inschatting van de NAVO.

Europa moet ter zelfverdediging miljarden investeren in de krijgsmacht. De vakantie is voorbij. De geschiedenis vindt volop ingang in ons leven.

Een sterke en slagvaardige NAVO is de enige garantie voor de veiligheid van Europa.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.