Afshin Ellian Afshin Ellian

Sepp Blatter hoeft naïef en machteloos Europa niet te vrezen

Door Afshin Ellian - 01 juni 2015

De FIFA-president is de Robert Mugabe van het internationale voetbal: zolang de leider niet is gearresteerd, blijft hij de leider. Wat bij Blatters herverkiezing vooral opviel, was de verontwaardiging van Europese landen.

Nog nooit had ik de verkiezingen voor het voorzitterschap van de wereldvoetbalbond FIFA zo bewust meegemaakt. En ik was waarschijnlijk niet de enige.

Maar het was spectaculair. Alsof de president van Amerika werd gekozen. Sepp Blatter, de voorzitter van de FIFA, wordt al geruime tijd ervaren als een vervelende man, als iemand die volledig ongevoelig is voor alle andere meningen. Daarbij denken we meteen aan de inzet van camera’s ter ondersteuning van scheidsrechters tijdens een wedstrijd.

Blatter staat al sinds 1998 aan het roer van de FIFA. Hij is een merkwaardige man, maar representeert de stand van zaken in de mondiale verhoudingen.

FBI

Sepp Blatter is 79 jaar oud en al 17 jaar voorzitter van de FIFA. Daardoor ontstaat de vraag wat hem bewoog om voor nog een termijn te gaan.

Kort voor de verkiezingen arresteerde de FBI enkele FIFA-bestuursleden. De Amerikaanse jurisdictie is gebaseerd op verschillende gronden, onder meer die van de Amerikaanse voetbalbond, die bij de FIFA aangesloten is.

De FBI haalde alles uit de kast om de verdachten op te sporen. Dat moeten we verklaren vanuit de bijzondere positie van de Verenigde Staten.

Militaire macht

In New York zijn de Verenigde Naties gevestigd. Amerika levert een grote financiële bijdrage aan verschillende internationale organisaties. Door de arrestatie van de FIFA-bestuurders wil de Amerikaanse overheid duidelijk maken dat anderen niet alleen de Amerikaanse militaire macht, maar ook de justitiële macht van Amerika moeten vrezen.

Dat is een harde boodschap aan alle andere internationale organisaties waarvoor Amerikaanse bijdrage onmisbaar is. Deze waarschuwing was gericht aan de internationale organisatie die door de politieke cultuur van de Derde Wereld is overgenomen.

Vriendjespolitiek

De FIFA is, net als veel andere internationale organisaties, ooit voor en door het Westen opgericht. Intussen is de wereld volledig veranderd. Er zijn tientallen soevereine landen bijgekomen – derdewereldlanden.

De meeste derdewereldlanden kunnen we niet vergelijken met westerse democratieën. De politieke en bestuurlijke cultuur van die landen wordt bepaald door corruptie, vriendjespolitiek, stammenverhoudingen, religieuze achtergronden, machtswellustelingen, et cetera. De Verenigde Naties bestaan inmiddels zelf voor het grootste deel uit ondemocratische landen.

Mugabe

Het zijn precies deze landen die geen respect kunnen opbrengen voor vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, vrouwenrechten, et cetera. De internationale instituties dreigen te worden overgenomen door landen die de kernwaarden waarop die instituties zijn gebaseerd, niet aanvaarden.

In een derdewereldland is het niet onbegrijpelijk dat een leider onafgebroken aan de macht blijft – direct of indirect. Zie Zimbabwe, met zijn eeuwige president Robert Mugabe, geboren in 1924.

Bananenrepubliek

In die landen worden de beginselen omtrent bestuurlijke verantwoordelijkheid niet begrepen.

Ze denken daar dat er niets met Blatter aan de hand is zolang hij niet door de FBI wordt gearresteerd. Het is een typische Derde Wereld-redenering: zolang de leider niet door militairen is afgezet, is hij de leider.

Blatter is, als president van een bananenrepubliek, aardig voor de FIFA-leden in de Derde Wereld. Even voor de goede orde: het gaat hier niet om sport, maar om bestuurders in verschillende landen. Zij, de bestuurders, worden tevreden gehouden.

Schokkend

Terecht dacht Blatter dat zijn aanhang, de meerderheid van de FIFA-leden, hem goed vindt. En dat hij daarom aan de macht moest blijven. Wat ik niet begrijp, is dat de Europeanen de handelwijze van Blatter schokkend vinden.

Het westerse concept ‘verantwoordelijkheid’ is niet erg populair bij een meerderheid van de soevereine staten. Als deze meerderheid het westerse concept ‘bestuurlijke verantwoordelijkheid’ zou hanteren, zouden de meeste regeerders in Afrika niet langer aan de macht zijn.

Hetzelfde geldt voor een fors aantal Aziatische landen. Sepp Blatter is de Mugabe van de FIFA, een Derde Wereld-organisatie.

Het is schokkend dat de Europeanen niet inzien hoe ze in de afgelopen decennia hun macht hebben verloren aan ondemocratische corrupte culturen.

Poetin

Sepp Blatter is op grond van juiste motieven en redenen door een meerderheid gekozen. Daarom werd hij meteen door een bestuurlijke geestverwant gesteund, namelijk de Russische president Vladimir Poetin.

Poetin is de Sepp Blatter van de Russische Federatie. Dit feit zou een aanmoediging moeten zijn voor de FBI om, als er nog bewijsmateriaal zou zijn, ook een arrestatiebevel tegen Blatter uit te vaardigen.

Barbarij

Als Blatter over diplomatieke immuniteit zou beschikken, zou hij ook daarin lijken op zijn Derde Wereld-ambtgenoten die zich ook niet voor de rechter willen verantwoorden.

Systematisch machtsmisbruik wordt altijd gezien als een vorm van barbarij. Wat gaat Europa doen wanneer zij door barbaren dreigt te worden veroverd? Blatters macht berust op het WK.

Europa, de UEFA dus, zou een alternatief wereldkampioenschap kunnen organiseren. Maar dat gaat Europa niet doen, omdat Europa zelf de weg heeft vrijgemaakt voor barbaren in de internationale organisaties.

Sepp Blatter, de Robert Mugabe van de FIFA, vaart op de machteloosheid van Europa.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.