Fred Sengers

De lijst met bedrijfsongevallen in China is verbijsterend lang

Door Fred Sengers - 13 augustus 2015

De explosies in Tianjin staat niet op zichzelf. In China ontbreekt vaak de wil om veiligheidsregels na te leven. Het is telkens wachten op de volgende klap.

Als gevolg van een vreselijk ongeluk in de Chinese havenstad Tianjin zijn woensdagavond tientallen doden en honderden gewonden gevallen. Een brand in een containerterminal voor gevaarlijke stoffen veroorzaakte twee explosies, zo krachtig dat ze door het aardbevingscentrum in Peking 150 kilometer verderop werden geregistreerd.

Tientallen Chinezen hebben de explosies met hun mobiele telefoon gefilmd. Het zijn indrukwekkende beelden van enorme vuurballen in de nacht. Bij daglicht wordt langzaam duidelijk hoe groot de verwoestingen zijn.

Het dodental zal de komende uren oplopen, want er zijn nog veel vermisten en er vechten zeker 66 gewonden in het ziekenhuis voor hun leven.

Drilboor

Als het om veiligheid gaat, heeft China geen goede reputatie. Op 20 november 2013 vielen in de havenstad Qingdao 62 doden en 136 gewonden toen een ondergrondse oliepijpleiding explodeerde. Uit onderzoek bleek dat door corrosie de pijpleiding was gaan lekken.

Bij het zoeken naar het lek is gebruikgemaakt van apparatuur die niet explosie-vrij was. Vonken van een drilboor veroorzaakten een explosie van weggelekte olie, waarna de pijpleiding over een lengte van anderhalve kilometer openscheurde.

Op 6 april dit jaar was er een enorme brand in een plasticfabriek in Zhangzhou. De hitte deed drie olietanks exploderen. De explosies waren zo krachtig dat ze 50 kilometer verderop werden gevoeld. In een straal van een kilometer rond de fabriek sneuvelden alle ruiten.

Als door een wonder vielen er ‘slechts’ negentien gewonden. Omwonenden van de fabriek waren razend; het was de tweede keer in twee jaar tijd dat in deze fabriek een ernstig ongeluk gebeurde.

Op slot

Vorig jaar zijn in China bij ongevallen op het werk meer dan 66.000 werknemers om het leven gekomen – gemiddeld 180 per dag. Een van de dodelijkste ongelukken van de afgelopen jaren was een brand in een kippenslachterij in Mishazi. Op 3 juni 2013 kwamen daarbij 119 werknemers om het leven.

Het dodental was zo hoog omdat de leiding van het bedrijf tijdens werkuren alle deuren, ook die van nooduitgangen, op slot deed om te voorkomen dat werknemers tussendoor zouden pauzeren.

Op 1 augustus 2014 kwamen bij een stofexplosie in een metaalfabriek 75 werknemers om het leven. Bij een bepaalde verhouding tussen zuurstof en stof, ook als die uit een uit zichzelf niet brandbare stof bestaat, kan een ontploffing worden veroorzaakt door een elektrische schok, statische ontlading of open vuur.

Het bedrijf was enkele maanden eerder bij een controle gewaarschuwd dat de bedrading niet aan de eisen voldeed en dat het beter stof moest verwijderen. Maar die waarschuwing was in de wind geslagen.

Oogje toeknijpen

De lijst met ernstige bedrijfsongevallen is ellenlang. Maar ze hebben vaak één ding gemeen. Er is te weinig aandacht voor veiligheid bij zowel bedrijven als de overheid. Veiligheidsmaatregelen kosten geld en gaan ten koste van een lekker lage prijs. Geld dat bedrijfseigenaren liever in eigen zak steken bovendien.

Lokale overheden moeten toezien op de controle van de veiligheidsregels, maar daar ontbreken vaak de mankracht en de kennis, maar vooral ook de wil om de regels te handhaven.

Lokale bestuurders worden vooral afgerekend op economische parameters; zij willen het bedrijfsleven geen strobreed in de weg leggen omdat een bloeiende economie hun sleutel is voor een promotie. En lokale ambtenaren willen voor een klein geldbedrag best een oogje toeknijpen.

De centrale overheid dreigt met draconische straffen voor wie het niet zo nauw neemt met veiligheidsmaatregelen of de controle daarop. Maar zolang overtredingen pas aan het licht komen als het misgaat, heeft dat weinig effect. En is het wachten op de volgende klap.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.