buitenland

Wonderkind Matteo Renzi (39): de hoop van progressief Italië

Door Servaas van der Laan - 13 februari 2014

De 39-jarige Matteo Renzi neemt het premiersstokje van Enrico Letta over. Wie is deze jonge politicus op wie progressieve jongeren in Italië hun hoop hebben gevestigd?

Dit profiel verscheen eerder op debuitenlandredactie.nl

Op zijn negentiende won hij 48 miljoen lire (zo’n 25.000 euro) bij het Rad van Fortuin, tien jaar later werd hij president van de provincie Florence. Wonderkind Matteo Renzi (39) is dé hoop van progressieve jongeren in Italië.

Het Florentijnse water van de Arno stroomt door zijn bloed. Hij groeide er op en hij vond er zijn grote liefde, Agnese. Samen met hun drie kinderen wonen ze in het familiehuis van de Renzi’s vlak buiten Florence. In de luwte, weg van de drukte, dat wil Agnese graag. Matteo zit het liefst dicht op de politieke drukte van de grote stad.

Streng religieus, maar niet conservatief, workaholic maar ook familieman en links maar vóór bezuinigingen: Matteo Renzi is een man van tegenstellingen. In een land dat van tegenstellingen aan elkaar hangt, lijkt zijn pragmatische opstelling prima te werken.

‘Dante was ook links’

Progressief zijn én streng geloven, gaat volgens Renzi heel goed samen. ‘Dante Alighieri was ook links,’ schijnt hij bijna dagelijks met een knipoog tegen zijn omgeving te zeggen. Voor jonge Italianen, die met hun katholieke grondslag worstelen, maar wel vooruit willen, is Renzi een uitkomst.

De jonge Renzi, sinds 2009 burgemeester van Florence, weet bij zijn leeftijdsgenoten een snaar te raken; waar andere politici vooral praten, krijgt hij zaken gedaan. Hij verduurzaamt het centrum van Florence. Meer groen, minder auto’s, een park voor iedere inwoner op minder dan tien minuten lopen. Vanaf 2016 is Florence de enige stad in Italië waar in het centrum alleen elektrische auto’s worden toegelaten. Dit alles, naar eigen zeggen, zonder extra geld uit te geven, al zijn de meningen daarover verdeeld.

Breuk met oude garde

Veel Italiaanse jongeren zijn de oude praatpolitiek, waar vriendjes elkaar de banen en privileges doorgeven, meer dan zat. In Renzi vinden zij daarin een bondgenoot. In 2010 pleegt hij een ‘staatsgreep’ binnen zijn Partito Democratico. Het is tijd voor een ‘rottamazione’ van zijn partij (rottamazione is wat je met een afgeschreven auto doet). Oftewel, de oude garde binnen zijn partij moet naar de schroothoop. Op een station in Florence nodigt hij 800 sprekers met vernieuwende ideeën uit.

Deze lullepot voor gevorderden mondt uit in wat nu in Italië het ‘renzismo’ of de stroming der ‘Rottamatori’ wordt genoemd. Renzi heeft de smaak te pakken en wil een ‘Big Bang’ in de Italiaanse politiek veroorzaken. Op hetzelfde station in Florence stelt hij het jaar erop drie dagen lang het podium open voor eenieder met een goed idee.

Beroemde schrijvers als Alessandro Baricco, maar ook professoren, bestuursvoorzitters van de grootste bedrijven, acteurs, filosofen, studenten en ondernemers klimmen op het podium. De toespraken worden live op televisie uitgezonden. Urenlang luisteren jonge Italianen met grote belangstelling naar de nieuwe ideeën. De sneeuwbal der verandering lijkt aan het rollen te zijn gegaan.

Lijsttrekker

Afgelopen december wordt Renzi gekozen als leider van de Partito Democratico met 67,5 procent van de stemmen. Het pragmatische wonderkind zet zich daarmee definitief op plek 1 voor het aanstaande premierschap.

President Giorgio Napolitano heeft Renzi maandag benoemd tot formateur. Aan de Florentijnse ‘rottamatore’ de zware taak om de kieswet te hervormen en de nodige economische hervormingen door te voeren.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.