buitenland

Immigratie in kaart: de vijf populairste routes naar de EU

Door Servaas van der Laan - 14 mei 2014

Landen van de Europese Unie (EU) zijn een populaire bestemming onder inwoners van onder meer Afrika en het Midden-Oosten. Veelal via mensenhandelaren dringen zij op illegale wijze ‘fort-Europa’ binnen. Welke routes gebruiken zij?

1. Centraal Mediterrane Route

Uit cijfers van grensbewakingsagentschap Frontex blijkt dat de centraal-mediterrane route over zee naar Italië en Malta met afstand de populairste doorgang naar Europa is.

In 2013 waagden zeker 40.000 mensen de gevaarlijke reis over zee van Tunesië of Libië naar het eilandje Lampedusa, naar Malta of naar Sicilië. Het ging in de meeste gevallen om Eritreeërs (9.926) en Syriërs (9.591). De burgeroorlog in Syrië en het ontbreken van een rechtsstaat in Eritrea verklaren de grote aanwezigheid van deze twee bevolkingsgroepen.

In vergelijking met het jaar ervoor is de Middellandsezeeroute enorm in populariteit gestegen (288 procent). Maar in 2011, bij het uitbreken van de Arabische revolutie, stapten meer dan 59.000 migranten in de gammele bootjes. Dat zijn er bijna 20.000 meer dan afgelopen jaar. Toen waren het vooral Libiërs, Algerijnen en Tunesiërs die profiteerden van de chaos en via de zeeroute Europa probeerden te bereiken. Terwijl in 2010, toen Italië nog stevige afspraken had met de regimes in Tunesië en Libië, waagden slechts 1.662 personen zich aan route over zee.

2. Oostelijke Mediterrane Route

Op de tweede plaats staat de oostelijke route die voert naar landen als Griekenland, Bulgarije en Cyprus. Het zijn vooral Afghanen, maar ook Syriërs en zelfs Algerijnen die deze doorgang gebruiken. Grootste doorvoerhaven is Turkije. De meeste migranten komen via zee, maar een aanzienlijk deel ook via land.

Deze route neemt af in populariteit. In 2011 werden nog meer dan 57.000 mensen door immigratiediensten tegengehouden, in 2013 waren dat er nog 25.000. Die afname is een gevolg van ingrijpende grensbewakingsoperaties van Griekenland in augustus 2012 en een toename van Frontex-patrouilles op de Grieks-Turkse grens en op de Egeïsche zee. Ook de relatieve stabilisering van de situatie in Afghanistan speelt mee.

3. Westelijke Balkanroute

Maar wie de dijken aan de ene kant probeert te verstevigen, ziet het water op een andere plek over de rand klotsen. De oostelijk buitengrens van de EU is meer dan 6.000 kilometer lang. Het is onmogelijk om die grens helemaal waterdicht te houden. Zeker ook omdat Bulgarije (EU), Servië (kandidaat-lidstaat) en Hongarije (EU) te weinig doen om de migrantenstroom tegen te houden.

In het tweede kwartaal van 2013 probeerden 8.937 migranten via de Balkanroute de EU binnen te komen. Vooral de combinatie Servië-Hongarije is populair vanwege de lange en onbewoonde grens. Het zijn vooral Kosovaren die deze route kiezen, maar ook mensen uit Pakistan en Afghanistan. De toetreding van Kroatië tot de EU heeft tot nu toe niet tot een toestroom via Kroatië geleid.

4. Circulaire route Albanië-Griekenland

Albanië heeft vier directe buurlanden, waarvan er één, Griekenland, tot de EU behoort. Illegale immigratie van Albanië naar Griekenland was een groot probleem totdat in 2011 EU-visa beschikbaar werden voor Albanezen. In dat jaar daalde het aantal opgepakte illegale immigranten van 35.297 naar 5.003.

Toch staat Albanië-Griekenland met bijna 7.000 tegengehouden migranten in 2013 op plek vier van populairste routes naar de EU.

5. Westelijke Mediterrane Route

Ook de lange Spaanse kust is, samen met de Spaanse enclaves in Marokko, Ceuta en Melilla, nog altijd erg geliefd onder de migranten. Vorig jaar werden 6.838 gelukszoekers door Spaanse grenswachten tegengehouden. Het gaat hier in de meeste gevallen om Algerijnen, Marokkanen en mensen uit Sub-Saharisch Afrika. De pogingen via zee nemen af vanwege de toegenomen patrouilles van de Marokkaanse kustwacht.

Daartegenover staan de problemen in Melilla die steeds erger lijken te worden. Grote groepen asielzoekers proberen zich daar met geweld door de hekken heen te werken. Eenmaal op Spaans grondgebied hebben ze dankzij het verdrag van Genève recht op een asielaanvraag. De acties leiden geregeld tot botsingen met de grenspolitie.

Volg Servaas van der Laan op Twitter

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.