buitenland

Concurrentie op de arbeidsmarkt: ontmoet de Slowaakse IKEA-chauffeurs

Door Servaas van der Laan - 15 juli 2014

De concurrentie op de interne Europese arbeidsmarkt verloopt niet altijd even soepel als Brussel graag wil doen geloven. Het voorbeeld van Slowaakse chauffeurs voor IKEA maakt dat duidelijk.

Een Slowaakse chauffeur die goederen vervoert voor IKEA in Nederland verdient 420 euro bruto per maand. Via onkostenvergoedingen wordt dit opgekrikt naar maximaal 1.300 euro netto. Daarnaast wonen en werken ze vaak maanden achtereen in hun vrachtwagen. Dat blijkt uit contracten in handen van de Volkskrant.

Constructie

Het Zweedse meubelbedrijf omzeilt het gebruik van veel duurdere Nederlandse en Belgische chauffeurs dankzij een constructie met een Slowaaks transportbedrijf.

IKEA laat de Nederlandse filialen bevoorraden door een Belgische transporteur die de ritten uitbesteedt aan een Slowaakse dochteronderneming. Die maakt weer gebruik van een Slowaaks uitzendbureau.

Regels

Volgens IKEA is die constructie conform de regels, maar vakbonden klagen dat in de praktijk de regels worden overtreden. De Slowaakse chauffeurs bivakkeren maanden achtereen in hun vrachtwagen, terwijl ze volgens de regels minimaal een weekend in de veertien dagen ergens anders moeten overnachten.

Daarnaast rijden ze veel meer dan toegestaan en verdienen ze ook nog eens te weinig. Met een maximaal nettomaandloon van 1.300 euro verdienen ze minder dan de helft dan een vergelijkbare Nederlandse chauffeur.

Postbusfirma

Bovendien is het de vraag of de constructie wel helemaal in de haak is. Het staat IKEA vrij om een Slowaaks bedrijf in te huren voor het transport. Maar dan moet het hele transport, inclusief planning en levering van de vrachtwagens, uit Slowakije komen.

In werkelijkheid worden de Slowaakse chauffeurs naar België gereden waarin ze in vrachtwagens met buitenlands kenteken stappen waarmee ze maanden rondrijden zonder naar Slowakije terug te keren. Het lijkt op die manier erg op een postbusconstructie. Een woordvoerder van Transport en Logistiek Nederland noemt de constructie ‘op zijn minst merkwaardig’. De multi-interpretabele Europese regels bieden volgens de belangenbehartiger ruimte voor dit soort situaties waarvan niemand nog weet of het eigenlijk mag.

Goedkope arbeid

Het voorbeeld laat zien hoe in een divers Europa de goedkope arbeider een importproduct is geworden. Nederlandse chauffeurs staan daardoor steeds meer onder druk.

Vakbond FNV spreekt van ‘vals spel’. De vakbond vindt dat de overheid hier te weinig tegen doet. IKEA zegt van de problematiek op de hoogte te zijn en heeft een eigen onderzoek ingesteld.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.