buitenland

Timmermans, zijn de gezaghebbers in Kiev wel te vertrouwen?

Door Servaas van der Laan - 29 juli 2014

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) rekent vol op de steun van de Oekraïense regering bij de nazorg rondom de ramp met vlucht MH17. Maar intussen begint het Oekraïense leger een invasie precies op de plek waar de brokstukken liggen.

Timmermans had het maandag druk in Kiev. Samen met zijn Australische collega Julie Bishop sprak hij met functionarissen van het leger, met de Oekraïense vicepremier en met de president Petro Pososjenko.

Nederland zet vol in op medewerking van de gezaghebbers in Kiev omdat die het westen gunstig gezind lijken te zijn. Het alternatief, samenwerking met de pro-Russische separatisten, doet de meeste ambtenaren op Buitenlandse Zaken huiveren. Met oog op de Europese uitbreidingsdoctrine is het bovendien veel verstandiger om de regering in Kiev te vriend te houden, daarbij wordt het gezag in de hoofdstad internationaal erkend in tegenstelling tot de macht van de separatisten.

Toezeggingen

En Kiev deed Timmermans een aantal toezeggingen. Zo belooft het Oekraïense leger de plek waar de ramp met vlucht MH17 zich voltrok niet binnen te vallen. In plaats daarvan worden de separatisten ‘omsingeld’ in de hoop ze ‘uit te roken’.

Leden van het onderzoeksteam krijgen een corridor door het oorlogsgebied heen waarmee ze de ramplocatie, waar nog altijd menselijke resten liggen, kunnen bereiken. Om er zeker van te zijn dat alles goed gaat, krijgt Nederland zelfs een eigen liaison-officier in het kantoor van president Petro Porosjenko.

Te gevaarlijk

Maar de werkelijkheid vertelt een ander verhaal. Juist sinds het Oekraïense leger een offensief is gestart in de Donetsk-regio is de rampplek voor het onderzoeksteam niet meer toegankelijk.

Al dagen probeert het identificatieteam LTFO de locatie te bereiken, maar iedere keer is het te gevaarlijk en keert het team om. De als onguur en onwelwillend te boek staande separatisten daarentegen lieten de onderzoekers in betrekkelijke vrijheid hun gang gaan. Ze namen het bergen van de lichamen voor rekening, een taak waarvan ze zich volgens Nederlandse forensisch experts naar behoren hebben gekweten.

Verkeerde paard

Wedden Nederland en Australië op het verkeerde paard? Maleisië, dat wél met de separatisten onderhandelt, boekt de ene vooruitgang na de andere. Het onderzoeksteam van Malaysia Airlines is naar verluidt al lang klaar.

Niet iedereen in Den Haag is dan ook blij met de tactiek van het kabinet om blind te varen op de medewerking van Kiev. ‘Kennelijk verkiest Kiev het boeken van terreinwinst boven het nakomen van afspraken over repatriëring,’ constateert VVD-Kamerlid Han ten Broeke in een gesprek met Radio 1. CDA-collega Pieter Omtzigt zegt in het AD dat de ‘belangen van Kiev botsen met de onze’. ‘De wrakstukken liggen in een gebied dat extreem strategisch ligt.’

Alleen de oorlog telt

Volgens Oekraïnekenner Jos Kösters van Instituut Clingendael is het een vergissing om te denken dat Kiev ‘bij ons hoort’. ‘Voor de regering telt één ding en dat is de oorlog. Een vliegramp vinden ze echt heel treurig, zeker, maar de oorlog gaat voor. Als het de ramp kan gebruiken ten eigen voordele, doet de regering dat,’ zegt hij in het AD.

Kösters constateert dat deze ramp de anti-Russische sentimenten in het westen kon ‘voeden’. Niet voor niets was Kiev de eerste met bewijs dat in de richting van de separatisten wees. De hele wereld heeft weer oog voor het conflict in Oekraïne en lijkt aan de kant van Kiev te staan. Dat komt de nieuwe machthebbers in de hoofdstad wel erg goed uit.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.