cultuur

Aan het Volk van Nederland: een beroemd pamflet

Door Lucas Gasthuis - 20 april 2016

Dit beroemde pamflet uit 1781, een scherpe aanklacht tegen de vriendjespolitiek van de regenten, bevat een pleidooi voor vrijheid van meningsuiting en kritiseert stadhouder Willem V.

De auteur, ‘raddraaier’ Joan Derk baron van der Capellen tot den Pol, speelde een belangrijke rol in de patriottenbeweging, was betrokken bij de opstand van de Amerikaanse koloniën tegen Engeland en werd later vooral bekend als de opsteller van dit aanvankelijk anonieme schotschrift, dat in de nacht van 25 op 26 september in Nederland werd verspreid.

Hervormingen

Joan Derk van der Capellen tot den Pol (1741-1784) studeerde rechten in Utrecht. Hij raakte er geïnspireerd door de politieke ideeën van de Engelse activist John Wilkes. Eenmaal toegelaten tot de Provinciale Staten van Overijssel, in 1772, zou hij zich actief gaan inzetten voor politieke hervormingen in de Republiek der Nederlanden.

Aan het volkKopen? Aan het Volk van Nederland is vanaf nu verkrijgbaar op Elsevier Exclusief.

Politiek historicus Ewout Klei beschrijft in zijn inleiding het leven van de auteur en schetst de betekenis van het pamflet, dat een inspiratiebron is geweest voor onder anderen Multatuli, Pim Fortuyn en voor het Burgercomité-EU.
Historicus en publicist Geerten Waling richt zich in zijn epiloog op de vraag hoe de kijk op het pamflet in de loop der eeuwen is veranderd. Theodor Holman schreef het voorwoord.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.