cultuur

Dit door de nazi’s gejatte werk is terug bij Joodse eigenaars

Door Tom Reijner - 24 maart 2015

‘Portret van een Edelman’, een olieverfschilderij van de Grieks-Spaanse schilder El Greco ((1541-1614), is terug bij de rechtmatige eigenaars, de nabestaanden van een Joodse kunstverzamelaar. De nationaalsocialisten hadden het schilderij in de Tweede Wereldoorlog geroofd.

Portret van een edelman was eigendom van de Weense industrieel en bankier Julius Priester (1870-1954). Hij vluchtte uit Oostenrijk na de Anschluss, de annexatie van het Alpenland door Adolf Hitler, in 1938.

Gestapo

Zes jaar later, in 1944, nam de Gestapo, de geheime staatspolitie van de nazi’s, opgeslagen kunst van Priester in beslag. Na de oorlog probeerde de industrieel, die de Holocaust overleefde in Mexico, het olieschilderij op te sporen, maar die poging bleek tevergeefs. Na zijn dood in 1954 werd de zoektocht door zijn familie voortgezet.

Vorig jaar dook ‘Portret van een Edelman’ op in een galerie in New York, die het portret had gekocht. Toen de nabestaanden dit te weten kwamen, dienden zij een claim in. Het gaat om een vroeg werk van renaissancekunstenaar El Greco, die pas in een later stadium zijn kenmerkende langgerekte portretten en figuren zou maken.

Veiling

De waarde van Portret van een edelman is niet bekend. Maar er is enig vergelijkingsmateriaal: het doek de Heilige Dominicus in gebed van El Greco uit een Duitse verzameling werd bij een veiling in Londen voor een recordbedrag van 9,15 miljoen pond (zo’n 10,8 miljoen euro) afgetikt.

Van de 50 doeken die Priester in zijn collectie had, ontbreken er vandaag de dag nog steeds 21, waaronder werken van Oude Meesters zoals Rubens en Van Dyck, zegt Anne Webber. Zij zet zich voor de familie in om de kunstwerken terug te krijgen. Een doek hangt volgens Webber in een Italiaans museum.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.