cultuur

Glibberend op zoek naar God in het Friese Jorwert

Door Gerry van der List - 19 maart 2015

Dominee Hinne Wagenaar wil in het Friese Jorwert een klooster stichten. Wandelingen maken de geesten rijp voor het project.

‘Zo ongeveer iedere bezoeker zegt dat dit zo’n mooi gebouw is, maar het is hier wel shabby.’ Bij deze sombere analyse lacht Hinne Wagenaar (53) vrolijk, zoals hij vaker doet. Hij is een predikant van de opgewekte soort. Monter ook heeft hij zich in 2012 ontfermd over de elfde-eeuwse kerk in Jorwert, die een monumentale uitstraling paart aan een enigszins vervallen staat.

Van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) krijgt hij de gelegenheid om er nieuw elan aan te geven. Als  ‘pionier-predikant’ heeft Wagenaar een origineel plan ontwikkeld. Hij wil in het Friese dorpje een eigentijdse spirituele leefgemeenschap stichten: Nijkleaster (nieuw klooster).

Deze woensdagochtend is het koud in de kerk. Een dertigtal belangstellenden met dekens over de knieën luistert bibberend naar de voorganger. De dienst gaat vooraf aan de ‘kleaster-kuier’ (kloosterwandeling) die de geesten rijp moet maken voor het protestantse klooster in wording.

Muizenplaag

Bij het kuieren door het Friese landschap staan drie doelen centraal: stilte, bezinning en verbinding. Na eerst zwijgend de elementen te hebben getrotseerd, krijgen de wandelaars een bijbeltekst aangereikt ter overdenking om, tot slot, met elkaar van gedachten te wisselen.

De anderhalf uur durende wandeltocht voert langs autowegen, weilanden en dijkjes, waar regen en een muizenplaag de ondergrond drassig en verraderlijk poreus hebben gemaakt. Een vrouwelijke zeventiger met stevige stappers ziet er de symbolische waarde van in: ‘We lopen hier in de regen te glibberen op de dijk. Dat doet me denken aan het menselijk levenspad, net zo glibberig.’

De wijsgerig ingestelde vrouw, die haar naam liever niet in druk ziet, heeft veel ervaring met het kloosterwezen. Ze maakte 35 jaar deel uit van een rooms-katholieke congregatie van zusters, maar zoekt na haar uittreding liever zelfstandig haar heil. Net als de andere wandelaars. Zij zijn individueel op zoek. Naar God, naar zichzelf, naar de zin van het bestaan.

Zoektocht

Juist voor deze zoekers is Nijkleaster bedoeld, legt Hinne Wagenaar uit. ‘Ouderwetse vormen spreken steeds minder tot de verbeelding. Veel gelovigen voelen zich niet zo thuis meer in de traditionele kerk. Wij bieden een nieuw model van gemeenschap. Ik ben een dominee, maar ik ga mensen niet vertellen hoe ze moeten leven en geloven. Ik wil ze wel begeleiden bij hun zoektocht.’

Aan het eind van de wandeling komt ’t Skriuwershûske in zicht. Hier schreef de journalist Geert Mak de bestseller die het dorp nationale bekendheid gaf: Hoe God verdween uit Jorwerd.

Aan het zicht onttrokken

Willem Jan Westerbeek (49) vond het een mooi boek, maar gelooft zelf niet in een onverbiddelijke secularisering. God is hoogstens enigszins aan het zicht onttrokken doordat de moderne mens zo veel andere dingen aan het hoofd heeft.

De productieleider is in zijn woonplaats, de Friese gemeente Britsum, actief in de kerk. Maar hij vindt dat de PKN te veel de uitstraling heeft gekregen van een zondagskerk zonder maatschappelijke relevantie.

Daarom is Westerbeek blij met een initiatief als de kleaster-kuier. ‘Ik ben gereformeerd opgevoed, maar ik zoek tegenwoordig meer dan dat ik zeker weet. Het is dan nuttig om je in alle rust samen te bezinnen. Ik heb het gevoel dat ik zo dichter bij God kom.’

Elsevier nummer 13, 28 maart 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.